Тули (англ. Tulium; ) нь дэс дугаар 69, Tm тэмдэглэгээтэй химийн элемент. Үелэх системд лантаноидын бүлэгт байрлах учир газрын ховор металлд тооцогдоно.

Шинж чанар
Ерөнхий
Нэр, тэмдэг, атомын дугаар Тули, Tm, 69
Цуваа Лантаноид
Бүлэг, үе, блок La, 6, f
Гадаад байдал мөнгөлөг саарал
CAS дугаар 7440-30-4
Дэлхийн гадаргад эзлэх хэмжээ 0,19 ppm[1]
Атомын шинж чанар [2]
Атом масс 168,93422(2)[3][4] u
Атомын радиус (тооцоолсон) 175 (222) пм
Ковалент радиус 190 пм
Электрон бүтэц [Xe] 4f13 6s2
1. Ионжилтын энерги 596,7 кЖ/моль
2. Ионжилтын энерги 1160 кЖ/моль
3. Ионжилтын энерги 2285 кЖ/моль
Физикийн шинж чанар [2]
Бодисын төлөв хатуу
Талст бүтэц гексагональ
Нягт 9,318 г/см3 (25 °C)[5]
Соронзон чанар Парасоронзон (Χm = 0,017)[6]
Хайлах цэг 1818 K (1545 °C)
Буцлах цэг 2223 K[7] (1950 °C)
Молийн эзлэхүүн 19,1 · 10−6 м3/моль
Ууршилтын дулаан 247 кЖ/моль[7]
Хайлах дулаан 16,8 кЖ/моль
Цахилгаан дамжуулалт 1,477 · 106 A/(В · м)
Дулаан дамжуулалт 16,8 Вт/(м · К)
Химийн шинж чанар [2]
Исэлдэлтийн төлөв байдал 2, 3, 4
Хэвийн потенциал −2,32 В (Tm3+ + 3 e → Tm)
Цахилгаан сөрөг чанар 1,25 (Паулын скала)
Изотопууд
Изотоп ИХ t1/2 ЗТ ЗЭэВ) ЗБ
167Tm {син.} 9,25 d ε 0,748 167Er
168Tm {син.} 93,1 d ε 0,257 168Er
169Tm 100 % тогтвортой
170Tm {син.} 128,6 d β 0,314 170Yb
171Tm {син.} 63,6 h β 1,880 171Yb
Өөр бусад изотопуудыг үзэх: Изотопуудын жагсаалт
Аюулгүй байдлын заавар
GHS-Аюулын тэмдэг: [8]

Нунтаг

02 – Хөнгөн-/Туйлын шатамхай 07 – Анхаар

Аюултай

АТ-фразын жагсаалт H: 228​‐​319​‐​335
P: 210​‐​261​‐​305+351+338 [8]
Боломжит ба хэрэглэх байдлыг харгалзан аль болох СИ-системийн нэгжүүдийг хэрэглэсэн болно.
Хэрэв ямар нэгэн тайлбар байхгүй бол дээр өгөгдсөн утгууд хэвийн нөхцлийн утгууд болно.

ТүүхЗасварлах

 
Тули

Тулийн нээлт нь гадолинитийг задлан түүнээс тусгаарлан авч болох элементүүдийг нарийвчлан судалсан судалгааны үр дүн юм.

Цахим холбоосЗасварлах

Wiktionary: Тули – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
  Commons: Тули – Викимедиа дуу дүрсний сан

ЭшлэлЗасварлах

  1. Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.
  2. Die Werte für die Eigenschaften (Infobox) sind, wenn nicht anders angegeben, aus www.webelements.com (Thulium) entnommen.
  3. IUPAC, Standard Atomic Weights Revised v2 (Memento 3. Гуравдугаар сар 2016 цахим архивт).
  4. CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013.
  5. N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemie der Elemente. 1. Auflage. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 1579.
  6. Robert C. Weast (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Werte dort sind auf g/mol bezogen und in cgs-Einheiten angegeben. Der hier angegebene Wert ist der daraus berechnete maßeinheitslose SI-Wert.
  7. 7.0 7.1 Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. In: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086.
  8. 8.0 8.1 Datenblatt Thulium, powder bei Sigma-Aldrich, abgerufen am 26. April 2017 (PDF).