Хром (Chromium) нь Cr хэмээх тэмдэглэгээтэй, атомын дугаар 24 бүхий, 6-р бүлгийн эхний элемент болох химийн элемент юм. Төмөрлөг саарал өнгөтэй, гялалзсан хатуу металл бөгөөд өндөр температурт хайлдаг. Үнэр, амтгүй, уян зөөлөн шинж чанартай. Тус элементийн нэр нь Грек хэлээр "өнгө" гэсэн утгатай "хрома" (χρωμα) хэмээх үгнээс гаралтай. 1797 онд Луйс Николас Ваукелин хромыг крокоит (Хар тугалгын хромат) дотроос олж нээжээ.

Хром,  24Cr
Chromium crystals and 1cm3 cube.jpg
Хромын талстууд
Ерөнхий шинж чанарууд
Нэр, тэмдэгхром, Cr
Гадаад байдалметаллын мөнгөлөг
Англи дуудлага/ˈkrmiəm/
KROH-mee-əm
Хром-ийн үелэх систем дэх байрлал
Устөрөгч (диатомт металл бус)
Гели (инерт хий)
Лити (шүлтийн металл)
Берилли (газрын шүлтэт металл)
Бор (химийн элемент) (металлоид)
Нүүрстөрөгч (полиатомт металл бус)
Азот (диатомт металл бус)
Хүчилтөрөгч (диатомт металл бус)
Фтор (диатомт металл бус)
Неон (инерт хий)
Натри (шүлтийн металл)
Магни (газрын шүлтэт металл)
Хөнгөн цагаан (шилжилтийн дараах металл)
Цахиур (металлоид)
Фосфор (полиатомт металл бус)
Хүхэр (полиатомт металл бус)
Хлор (диатомт металл бус)
Аргон (инерт хий)
Кали (шүлтийн металл)
Кальци (газрын шүлтэт металл)
Сканди (шилжилтийн металл)
Титан (шилжилтийн металл)
Ванади (шилжилтийн металл)
Хром (шилжилтийн металл)
Манган (шилжилтийн металл)
Төмөр (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кобальт (шилжилтийн металл)
Никель (шилжилтийн металл)
Зэс (шилжилтийн металл)
Цайр (шилжилтийн металл)
Галли (шилжилтийн дараах металл)
Германи (металлоид)
Арсени (металлоид)
Селени (полиатомт металл бус)
Бром (диатомт металл бус)
Криптон (инерт хий)
Рубиди (шүлтийн металл)
Стронци (газрын шүлтэт металл)
Иттри (шилжилтийн металл)
Циркони (шилжилтийн металл)
Ниоби (шилжилтийн металл)
Молибден (шилжилтийн металл)
Технеци (шилжилтийн металл)
Рутени (шилжилтийн металл)
Роди (шилжилтийн металл)
Паллади (шилжилтийн металл)
Мөнгө (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кадми (шилжилтийн металл)
Инди (шилжилтийн дараах металл)
Цагаан тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Сурьма (металлоид)
Теллур (металлоид)
Иод (диатомт металл бус)
Ксенон (инерт хий)
Цези (шүлтийн металл)
Бари (газрын шүлтэт металл)
Лантан (лантаноид)
Цери (лантаноид)
Празеодим (лантаноид)
Неодим (лантаноид)
Промети (лантаноид)
Самари (лантаноид)
Европи (лантаноид)
Гадолини (лантаноид)
Терби (лантаноид)
Диспрози (лантаноид)
Гольми (лантаноид)
Эрби (лантаноид)
Тули (лантаноид)
Иттерби (лантаноид)
Лютеци (лантаноид)
Гафни (шилжилтийн металл)
Тантал (шилжилтийн металл)
Вольфрам (шилжилтийн металл)
Рени (шилжилтийн металл)
Осми (шилжилтийн металл)
Ириди (шилжилтийн металл)
Цагаан алт (шилжилтийн металл)
Алт (шилжилтийн металл)
Мөнгөн ус (шилжилтийн металл)
Талли (шилжилтийн дараах металл)
Хар тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Висмут (шилжилтийн дараах металл)
Полони (шилжилтийн дараах металл)
Астат (металлоид)
Радон (инерт хий)
Франци (шүлтийн металл)
Ради (газрын шүлтэт металл)
Актини (актиноид)
Тори (актиноид)
Протактини (актиноид)
Уран (актиноид)
Нептуни (актиноид)
Плутони (актиноид)
Америци (актиноид)
Кюри (актиноид)
Беркли (актиноид)
Калифорни (актиноид)
Эйнштейни (актиноид)
Ферми (актиноид)
Менделеви (актиноид)
Нобели (актиноид)
Лоуренси (актиноид)
Резерфорди (шилжилтийн металл)
Дубни (шилжилтийн металл)
Сиборги (шилжилтийн металл)
Бори (шилжилтийн металл)
Хасси (шилжилтийн металл)
Мейтнери (unknown chemical properties)
Дармштадти (unknown chemical properties)
Рентгени (unknown chemical properties)
Коперници (шилжилтийн металл)
Нихони (unknown chemical properties)
Флерови (шилжилтийн дараах металл)
Москови (unknown chemical properties)
Ливермори (unknown chemical properties)
Теннессин (unknown chemical properties)
Оганесон (unknown chemical properties)


Cr

Mo
ванадихромманган
Цэнэгийн тоо (Z)24
Атом масс (±) (Ar)51.9961(6)[1]
Элементийн ангилал  шилжилтийн металл
Бүлэг, блокбүлэг 6, d-блок
Үеүе 4
Электрон бүтэц[Ar] 3d5 4s1
давхарга бүрт
2, 8, 13, 1
Физик шинж чанарууд
Төлөвхатуу
Хайлах температур2180 K ​(1907 °C, ​3465 °F)
Буцлах температур2944 K ​(2671 °C, ​4840 °F)
Нягт т.т.7.19 г/см3
шингэн үед,х.т.6.3 г/см3
Хайлах энтальп21.0 Ж/моль
Уурших энтальп347 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт23.35 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1656 1807 1991 2223 2530 2942
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг6, 5, 4, 3, 2, 1, −1, −2, −4 ​(исэлдэх зэргээс хамаарч, хүчиллэг, суурилаг эсвэл амфотер исэл)
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 1.66
Ионжилтын энерги1 дэх: 652.9 кЖ/моль
2 дахь: 1590.6 кЖ/моль
3 дахь: 2987 кЖ/моль
(илүү үзэх)
Атомын радиусэмпирик: 128 пм
Ковалент радиус139±5 pm
Бусад
Талст бүтэцбие-төвтэй куб (бтк)
Body-centered cubic crystal structure for хром
Дууны хурд нарийн савх5940 m/s (at 20 °C)
Дулааны тэлэлт4.9 µm/(m·K) ( 25 °C-д)
Дулаан дамжуулалт93.9 W/(m·K)
Цахилгаан эсэргүүцэл125 nΩ·m ( 20 °C-д)
Соронзон чанарантиферросоронзон (rather: SDW)[2]
Юнгийн модуль279 GPa
Хөдөлгөх модуль115 GPa
Эзлэхүүний модуль160 GPa
Пуассоны коэффициент0.21
Викерсийн хатуулаг1060 MPa
Бринеллийн хатуулаг687–6500 MPa
CAS дугаар7440-47-3
Түүх
Нээсэн ба анх ялгасанЛуи Никола Воклен (1797, 1798)
Хамгийн тогвортой изотопууд
изо БДТ ХЗҮ ЗТ ЗЭ (MeV) ЗБ
50Cr 4.345% >1.3×1018 жил (β+β+) 1.167 50Ti
51Cr син 27.7025 хоног ε 51V
γ 0.320
52Cr 83.789% 52Cr нь 28 нейтронтой үед тогтвортой
53Cr 9.501% 53Cr нь 29 нейтронтой үед тогтвортой
54Cr 2.365% 54Cr нь 30 нейтронтой үед тогтвортой
Хаалтан дахь задралыг таамаглаж байгаа, одоогоор гүйцэд судлагдаагүй
үзэх · хэлэлцэх · засах· эх сурвалж

Гадны холбоосЗасварлах

  Commons: Хром – Викимедиа дуу дүрсний сан
Wiktionary: Хром – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

ЭшлэлЗасварлах

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Fawcett, Eric (1988). "Spin-density-wave antiferromagnetism in chromium". Reviews of Modern Physics 60: 209. DOI:10.1103/RevModPhys.60.209.