Open main menu

Франци нь радио идэвхт химийн элемент бөгөөд атомын дугаар нь 87 болон түүний товчилсон химийн тэмдэглэгээ нь Fr юм. Энэ элемент нь үелэх системийн 7-р үе, 1-р бүлэгт байрладаг шүлтийн металл юм. Франци нь атомын дугаар 104 хүртэлx бүх элементүүд дотроос хамгийн тогтворгүй изотоптой металл. Түүний хамгийн тогтвортой изотоп л гэхэд 223Fr дөнгөж 21,8 минутын хугацаанд тогтвортой байдаг байна.[6] Түүний энэ шинж чанар болон Францийг гаргаж авах цөмийн урвалын бүтээмж муутайгаас шалтгаалан (227Ac-ын задралаар 1% 223Fr үүсдэг) их хэмжээгээр гаргаж авах бололцоогүй юм.

Шинж чанар
Ерөнхий
Нэр, тэмдэг, атомын дугаар Франци, Fr, 87
Цуваа Шүлтийн металл
Бүлэг, үе, блок 1, 7, s
Гадаад байдал тодорхой бус
CAS дугаар 7440-73-5
Дэлхийн гадаргад эзлэх хэмжээ 1,3 · 10−18 ppm[1]
Атомын шинж чанар [2]
Атом масс 223,0197 u
Ковалент радиус 260 пм
Ван дер Ваальсын радиус 348[3] пм
Электрон бүтэц [Rn] 7s1
1. Ионжилтын энерги 393[4] кЖ/моль
Физикийн шинж чанар [2]
Бодисын төлөв хатуу
Хайлах цэг 300[1] K (27 °C)
Буцлах цэг 950 K[1] (677 °C)
Ууршилтын дулаан ≈ 65 кЖ/моль
Хайлах дулаан ≈ 2 кЖ/моль
Химийн шинж чанар [2]
Исэлдэлтийн төлөв байдал +1
Хэвийн потенциал ≈ −2,92 В (Fr+ + e → Fr)
Цахилгаан сөрөг чанар 0,7 (Паулын скала)
Изотопууд
Изотоп ИХ t1/2 ЗТ ЗЭэВ) ЗБ
222Fr {син.} 14,2 мин β 2,033 222Ra
223Fr 100 % 21,8 мин β 1,149 223Ra
α 5,430 219At
Өөр бусад изотопуудыг үзэх: Изотопуудын жагсаалт
Аюулгүй байдлын заавар
GHS-Аюулын тэмдэг: [5]
Зэрэглэл алга
АТ-фразын жагсаалт H: дээш үзэх
P: дээш үзэх
Цацраг идэвхт задрал
Цацраг идэвхт элемент

Цацраг идэвхт элемент
Боломжит ба хэрэглэх байдлыг харгалзан аль болох СИ-системийн нэгжүүдийг хэрэглэсэн болно.
Хэрэв ямар нэгэн тайлбар байхгүй бол дээр өгөгдсөн утгууд хэвийн нөхцлийн утгууд болно.

Цахим холбоосЗасварлах

Wiktionary: Франци – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
  Commons: Франци – Викимедиа дуу дүрсний сан

ЭшлэлЗасварлах

  1. 1.0 1.1 1.2 Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente, S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.
  2. Die Werte für die Eigenschaften (Infobox) sind, wenn nicht anders angegeben, aus www.webelements.com (Francium) entnommen.
  3. Manjeera Mantina, Adam C. Chamberlin, Rosendo Valero, Christopher J. Cramer, Donald G. Truhlar: Consistent van der Waals Radii for the Whole Main Group. In: J. Phys. Chem. A. 2009, 113, S. 5806–5812, doi:10.1021/jp8111556.
  4. E Arnold, W Borchers, H T Duong, P Juncar, J Lerme, P Lievens, W Neu, R Neugart, M Pellarin, J Pinard: Optical laser spectroscopy and hyperfine structure investigation of the 102S, 112S, 82D, and 92D excited levels in francium. In: J. Phys. B 23, 1990, 3511.
  5. Энэ элементэд нэг бол түүний хор хөнөөлийн тухай найдвартай эх сурвалж бүхий материал олдоогүй эс бөгөөс түүний аюулын зэрэглэлийг тогтоогоогүй байна.
  6. William M. Haynes CRC Handbook of Chemistry and Physics, 96th Edition CRC Press 978-1-4822-6097-7 2015