Унгар (унг. Magyarország, Мажярорсааг), албан ёсоор Унгар Улс нь Карпатын нам дор газарт орших далайд гарцгүй төв Европын улс юм. Австри, Словак, Украин, Румын, Серби, Хорват, Словени улсуудтай хиллэнэ. Нийслэл болон хамгийн том хот нь Будапешт. Унгар улс ЭЗХАХБ, НАТО, Европын Холбооны гишүүн, Шенгений хэлэлцээрт нэгдсэн. Албан ёсны хэл нь Урал хэлний бүлгийн Унгар буюу Мажяр хэл. Энэ нь Энэтхэг-Европ хэлний язгуурт багтдаггүй Европын Холбооны дөрвөн албан ёсны хэлний нэг нь юм.

Унгар Улс
ᠦᠨᠭᠠᠷ ᠤᠯᠤᠰ
Magyarország
→ Мажярорсаг
Flag of HU, HUN / УнгУ
Төрийн далбаа
Төрийн сүлд of HU, HUN / УнгУ
Төрийн сүлд
Төрийн дуулал: маж. "Himnusz"
(Төрийн дуулал)
Hungary in European Union.svg
Fyzicka mapa-Madarsko.JPG
НийслэлCoa Hungary Town Budapest big.svg Будапешт
ТомоохонБудапешт, Дебрецен, [[ Сегед]], Мишкольц, Печ, Гиёр
Албан ёсны хэлмажар хэл
Угсаатны бүлгүүд
(2011)
Унгарын ард түмэн →
83.7% – мажар үндэстэн
  3.1% – цыган ястан
  1.3% – герман үндэстэн
14.7% – бусад, тодорхойгүй
Ард түмний нэршилУнгарчууд
Төр засагАрдчилсан дэглэм, нэгдмэл
байгууламж
, парламентийн
бүгд найрамдах засагтай
• Ерөнхийлөгч
Адер Янош (2012)
• Ерөнхий сайд
Орбан Виктор (2010)
Хууль тогтоох байгууллагамаж. "Országgyűlés"
(Улсын хурал)
Түүхэн үйл явдал
895 он
• Австри-Унгараас
салж тусгаарласан
1918 он
Газар нутаг
• Нийт
93,030 км2 (109)
• Усны эзлэх талбай (%)
0.74%
Хүн ам
• 2011 тооцоо
9,979,000[1] (83)
• Тооллого
10,198,315
• Нягтаршил
107.2/км2
ДНБ (ХАЧТ)2010 тооцоо
• Нийт
$187.627 тэрбум[2]
• Нэг хүнд ноогдох
$18,738[2]
ДНБ (нэрлэсэн)2010 тооцоо
• Нийт
$128.960 тэрбум[2]
• Нэг хүнд ноогдох
$12,879[2]
ОТББИ (2008)24.96
бага · 3
ХХИ (2011) 0.816[3]
Error: Invalid HDI value · 38
Мөнгөний нэгжУнгарын форинт (HUF)
Цагийн бүсUTC+1 (ТЕЦ)
• Зуны цаг (ЗЦ)
UTC+2 (ТЕЗЦ)

Кельт (НТӨ 450 оноос хойш) болон Ромын (НТӨ IX-IV зуун) үеэс хойш IX зууны сүүл үед мажаарчуудын удирдагч Арпаад Унгар улсыг үндэслэн байгуулсан бөгөөд түүний гуч I Иштван 1000 онд Ромоос илгээсэн титмийг зүүн хаан ширээнд суужээ. Унгарын Вант Улс дундаа бага сага тасалдалтай 946 жилийн турш оршин тогтносон. Зарим үед тус улс Өрнөдийн соёлын төвүүдийн нэг гэж тооцогдож байлаа. Энэ үеийн дараа коммунист эрин (1947-1989) залгаж авсан бөгөөд энэ үед гарсан 1956 оны Унгарын хувьсгал, 1989 онд Австритай залгаа хилээ нээсэн нь Зөвлөлтийн эвслийн бутралыг түргэсгэсэн зэрэг нь олон улсын анхаарлыг татсан юм. Одоо тус улс нь парламентийн бүгд найрамдах засаглалтай (1989 оноос хойш). Өнөөдөр Унгар улс өндөр орлоготой эдийн засаг[4] болсон бөгөд зарим эдийн засгийн үзүүлэлтээрээ бүсдээ тэргүүлдэг[5]. Тус улсын одоогийн зорилго нь ОУВС-гийн стандартаар (тус улсын ХХИ[6] дэлхийд 36-д орох бөгөөд улам бүр өссөөр байгаа билээ) хөгжингүй улс болоход оршино.

Унгар нь сүүлийн арван жилд дэлхийн хамгийн их жуулчид очдог 15 газрын нэг байсан[7][8]. Нийслэл Будапешт хот нь дэлхийн хамгийн үзэсгэлэнтэй хотуудын нэг гэж тооцогддог[9][10]. Тус улсад дэлхийн хоёрдахь том халуун нуур Хэвиц нуур, Төв Европын хамгийн том нуур Балатон нуур, Европ дахь хамгийн том байгалийн хээр байдаг.

Орон нутагЗасварлах

Газар (орон)
 
Муж (бүс)
 
Аймаг (хошуу)
 
Хүн ам
(2012)
Төв Унгар
(Унгарын төв газар)
Төв Унгар
(Унгарын төв муж)
  Будапешт 1,740,041
  Пешт 1,245,048
Дунантуль
(Дунайн цаад газар)
Төв Дунантуль
(Дунайн цаад
газрын төв муж)
  Фейер 425,581
  Комаром-Эстергом 310,200
  Веспрем 354,565
Өрнө Дунантуль
(Дунайн цаад
газрын өрнөд муж)
  Дьёр-Мошон-Шопрон 451,827
  Ваш 256,458
  Зала 285,154
Өмнө Дунантуль
(Дунайн цаад
газрын өмнөд муж)
  Баранья 388,907
  Шомодь 315,850
  Тольна 229,116
Умард Альфёльд хоёр
(Умард газар ба
Нам доор газар)
Умар Унгар
(Унгарын умард муж)
  Боршод-Абауй-Земплен 678,261
  Хевеш 305,336
  Ноград 198,933
Умар Альфёльд
(Умард нам доор газар)
  Хайду-Бихар 538,037
  Яс-Надькун-Сольнок 383,128
  Сабольч-Сатмар-Берег 551,871
Өмнө Альфёльд
(Өмнөд нам доор газар)
  Бач-Кишкун 522,312
  Бекеш 357,740
  Чонград 419,366
3 газар 7 муж 19 аймаг + Будапешт 9,957,731

Лавлах бичигЗасварлах

Цахим холбоосЗасварлах