Open main menu
Цагийн бүс бүхий дэлхийн газрын зураг

Координатжуулсан дэлхийн цаг (англ. Coordinated Universal Time, фр. Temps universel coordonné, товчоор UTC) нь өнөөдөр хүчин төгөлдөр бүхий дэлхийн цаг юм. 1972 онд энэхүү координатжуулсан дэлхийн цагийг нэвтрүүлэв.

Гарчиг

ХэрэглээЗасварлах

UTC нь дэлхий даяар нэгдсэн стандартын цаг шаардагдах газруудад хэрэглэнэ:

Дэлхийн олон цагийн бүсүүдийг Лондон хотын Гринвичээр дайран өнгөрөх тэг меридианаас эхлэн тооцож гаргадаг. Коодинатжуулсан дэлхийн цагийн эхлэл нь Баруун Европ бүсийн цаг бөгөөд энэ өргөрөгийн улсууд болох Их Британи, Ирланд, Баруун Африкийн улсуудад Төв Гринвичийн цаг хэмээн хэрэглэдэг.

Товчлолын гаралЗасварлах

Координатжуулсан дэлхийн цагийн товчлолыг стандартжуулахын өмнө англи хэлний тэмдэглэгээ болох Coordinated Universal Time буюу CUT, мөн франц хэлний хувилбар болох Temps Universel Coordonné (TUC) гэсэн тэмдэглэгээнүүдийг хэрэглэж байв. Гэвч Олон Улсын Цахилгаан Холбоо ба Олон Улсын Одон Орны Холбоод дэлхийн бүх хэлээр нэгэн нийтлэг хэллэг бий болгох эрмэлзэж байв. Ингээд дээрх хоёр хэлний аль нэгэнд нь давуу тал олгохгүй байх үүднээс энэ хоёрын гуравдагч хувилбар болох Universal Time Coordinated[2] (албан бус англи хэлний хувилбар) олон улсын жишиг болгон сонгосон[3] ба энэ нь Universal Time-н араас дараалсан тоо нэмж (UT1, UT2 гэх мэт) цэгцлэн бичихэд хялбар байв.[4]

ТэмдэглэгээЗасварлах

UTC нь цагийн мэдээлэл ба хуанлийн огноогоос бүрдэнэ. Улсын ба орон нутгийн цагийн бүсүүдэд ихэвчлэн UTC-с хэдэн цагаар зөрж байгаа талаар тусгай тэмдэглэгээ байдаг (жишээлбэл UTC+1 нь Төв Европын Цаг (ТЕЦ), UTC+2 нь Дорнод Европын цаг гэх мэт).

Цахим холбоосЗасварлах

Wiktionary: UTC – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

ЭшлэлЗасварлах

  1. Rec. ITU-R TF.535-2 (PDF-Datei; 5 kB)
  2. Universal Time. In: Oxford Dictionaries: British and World English. Oxford University Press, хандсан 4. Арваннэгдүгээр сар 2015.
  3. National Institute of Standards and Technology (NIST): Frequently asked questions (FAQ). In: Time and Frequency Division. U.S. Commerce Department, хандсан 27. Долоодугаар сар 2010 (englisch): „англ. In 1970, the Coordinated Universal Time system was devised by an international advisory group of technical experts within the International Telecommunication Union (ITU). The ITU felt it was best to designate a single abbreviation for use in all languages in order to minimize confusion. For example, in English the abbreviation for coordinated universal time would be CUT, while in French the abbreviation for ‚temps universel coordonné‘ would be TUC. To avoid appearing to favor any particular language, the abbreviation UTC was selected.
  4. IAU resolutions adopted at the XVIth General Assembly, Grenoble, France, 1976. 1976, S. 27/28, хандсан 5. Арваннэгдүгээр сар 2015 (PDF, englisch): „Commissions 4 (Ephemerides/Ephemerides) and 31 (Time/L'Heure) ... Resolution no. 3 by Commissions 4 and 31 ... recommend ... that the following notations be used in all languages ... UT0(i) ... UT1(i) ... UT2(i) ... UTC ... UTC(i)“