Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

— «Хөлбөмбөгийн ДАШТ» гээд холбогдов —

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн (ХБДАШТ) (англ. FIFA World Cup) нь Олон Улсын Хөлбөмбөгийн Холбооноос зохион явуулдаг хөлбөмбөгийн эрэгтэй насанд хүрэгчдийн дэлхийн аварга баг шалгаруулах цомын тэмцээн юм. 1930 оноос эхлэн дайны улмаас 1942, 1946 онуудыг алгасч, дөрвөн жил тутамд зохиогдсоор ирсэн. Герман Аргентиныг ялж одоо цагийн аваргаар тодорсон.

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
ОУХХ-ны логоЗагвар:Инфобокс Хөлбөмбөгийн тэмцээн/Засвар/Лого формат
Бүтэн нэр FIFA World Cup
Товчлол WM
Холбоо ФИФА
Анхны тоглолт 1930
Баг 32 (Endrunde, seit 1998)
Тэмцээний горим Тойргийн систем (1 группэд 4-н баг бүхий 8-н групп)
Хасагдах систем (шөвгийн наймаас)
Цолоо хамгаалагч ФранцФранц Франц (2 дахь удаа)
Хамгийн олон түрүүлсэн БразилБразил Бразил (5 удаа)
Хамгийн олон оролцогч ГерманГерман Лотар Маттеус (25 тоглолт)
Мэргэн бууч ГерманГерман Мирослав Клозе (16 гоол)
Цахим хуудас www.fifa.com
Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 1978

Өнөөгийн журмаар сарын турш зохион байгуулагч оронд 32 баг аваргын төлөө өрсөлдөнө. Гол тэмцээн болохоос өмнө гурван жилийн туршид дэлхий даяар шигшээ багууд зохион байгуулагч орны шигшээгийн хамт оролцох эрхийн төлөө өрсөлддөг. ДАШТ нь дэлхийн хамгийн их үзэгчтэй спортын арга хэмжээ бөгөөд 2006 оныхыг 715.1 сая орчим хүн үзжээ. [1]

19 тэмцээн болсноос найман баг аварга болж байв. Бразил нь бүх тэмцээнд оролцож байсан бөгөөд 5 удаа буюу хамгийн олон удаа түрүүлж байжээ. 2006 онд Герман улсад болсон тэмцээнээр Итали улс шигшээд Франц улсыг ялж 4 дэх түрүүгээ авчээ. 2010 оны ДАШТ нь 6 сарын 11-ээс 7 сарын 11 хүртэл Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсад зохиогдож, Испанийн баг Нидерландын багийг ялж анхны түрүүгээ авсан түүхэн үйл явдал тохиосон билээ. Дараагийн тэмцээн 2014 онд Бразил улсад зохион байгуулагдана.

ТэмцээнүүдEdit

Тэмцээнүүдийн хураангуйEdit

Жил Зохион байгуулагч орон Шигшээ Гуравдугаар байрын төлөө
Аварга Оноо Хоёрдугаар байр Гуравдугаар байр Оноо Дөрөвдүгээр байр
1930
Дэлгэрэнгүй
Уругвай  Уругвай Уругвай  Уругвай 4–2 Аргентин  Аргентин Америкийн Нэгдсэн Улс  Америкийн Нэгдсэн Улс 1 Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав Улс  Югослав
1934
Дэлгэрэнгүй
Italien 1861  Итали Italien 1861  Итали 2–1 нэм. Чехословак  Чехословак Германы Эзэнт Гүрэн  Германы Эзэнт Гүрэн 3–2 Австри  Австри
1938
Дэлгэрэнгүй
Франц  Франц Italien 1861  Итали 4–2 Унгар 1940  Унгар Бразил  Бразил 4–2 Швед  Швед
1950
Дэлгэрэнгүй
  Бразил Уругвай  Уругвай 1 Бразил  Бразил Швед  Швед 1 Испани  Испани
1954
Дэлгэрэнгүй
Швейцар  Швейцар   Баруун Герман 3–2 Унгар  Унгар Австри  Австри 3–1 Уругвай  Уругвай
1958
Дэлгэрэнгүй
Швед  Швед Бразил  Бразил 5–2 Швед  Швед Франц  Франц 6–3   Баруун Герман
1962
Дэлгэрэнгүй
  Чили Бразил  Бразил 3–1 Чехословак  Чехословак   Чили 1–0 Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав Улс  Югослав
1966
Дэлгэрэнгүй
Англи  Англи Англи  Англи 4–2 нэм.   Баруун Герман Португал  Португал 2–1   ЗХУ
1970
Дэлгэрэнгүй
Мексик  Мексик Бразил  Бразил 4–1 Итали  Итали   Баруун Герман 1–0 Уругвай  Уругвай
1974
Дэлгэрэнгүй
  Баруун Герман   Баруун Герман 2–1 Нидерланд  Нидерланд Польш  Польш 1–0 Бразил  Бразил
1978
Дэлгэрэнгүй
  Аргентин Аргентин  Аргентин 3–1 нэм. Нидерланд  Нидерланд Бразил  Бразил 2–1 Итали  Итали
1982
Дэлгэрэнгүй
Испани  Испани Итали  Итали 3–1   Баруун Герман Польш  Польш 3–2 Франц  Франц
1986
Дэлгэрэнгүй
Мексик  Мексик Аргентин  Аргентин 3–2   Баруун Герман Франц  Франц 4–2 нэм. Бельги  Бельги
1990
Дэлгэрэнгүй
Итали  Итали   Баруун Герман 1–0 Аргентин  Аргентин Итали  Итали 2–1 Англи  Англи
1994
Дэлгэрэнгүй
Америкийн Нэгдсэн Улс  Америкийн Нэгдсэн Улс Бразил  Бразил 0–0 нэм.
(3–2) торг.
Итали  Итали Швед  Швед 4–0 Болгар  Болгар
1998
Дэлгэрэнгүй
Франц  Франц Франц  Франц 3–0 Бразил  Бразил   Хорват 2–1 Нидерланд  Нидерланд
2002
Дэлгэрэнгүй
Өмнөд Солонгос  Өмнөд Солонгос
& Япон  Япон
Бразил  Бразил 2–0 Герман  Герман Турк  Турк 3–2 Өмнөд Солонгос  Өмнөд Солонгос
2006
Дэлгэрэнгүй
Герман  Герман Итали  Итали 1–1 нэм.
(5–3) торг.
Франц  Франц Герман  Герман 3–1 Португал  Португал
2010
Дэлгэрэнгүй
Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс  Өмнөд Африк Испани  Испани 1–0
нэм.
Нидерланд  Нидерланд Герман  Герман 3–2 Уругвай  Уругвай
2014
Дэлгэрэнгүй
Бразил  Бразил Герман  Герман 1–0
(нэм.)
Аргентин  Аргентин Нидерланд  Нидерланд 3–0 Бразил  Бразил
2018
Дэлгэрэнгүй
Оросын Холбооны Улс  Орос  
Франц
4–2  
Хорват
 
Бельги
2–0  
Англи
Түлхүүр
  • нэм. — нэмэлт цагийн дараа
  • торг. — торгуулийн цохилт
1 = 1930 онд гуравдугаар байрны төлөөх албан ёсны тоглолт болоогүй. ФИФА нь тэмцээнд оролцсон ерөнхий байдлаар нь АНУ-ыг гуравт, Югославыг дөрөвт жагсаадаг.[2]


2 = 1950 онд албан ёсны шигшээ тоглолт болоогүй. [3] Тэмцээний аваргыг сүүлд үлдсэн 4 баг (Уругвай, Бразил, Швед, Испани) хоорондоо тойргоор өрсөлдөж тодруулсан. Уругвай улс Бразилыг 2-1 -ээр ялсан тоглолт нь харин энэ тэмцээний шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэсэн. Мөн Шведийн ялалт нь гуравдугаар байрын эзнийг тодруулахад шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэжээ.[4]

Улсуудын амжилтEdit

 
Улсуудын оролцсон тоо
Шигшээ Аварга болсон тоо Хоёрдугаар байр
Бразил  Бразил 5 (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998)
Герман  Герман^ 4 (1954, 1974*, 1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002)
Итали  Итали 4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994)
Аргентин  Аргентин 2 (1978*, 1986) 3 (1930, 1990, 2014)
Франц  Франц 2 (1998*, 2018) 1 (2006)
Уругвай  Уругвай 2 (1930, 1950)
Англи  Англи 1 (1966*)
Испани  Испани 1 (2010)
Нидерланд  Нидерланд 3 (1974, 1978, 2010)
Унгар  Унгар 2 (1938, 1954)
Чехословак  Чехословак# 2 (1934, 1962)
Швед  Швед 1 (1958*)
  Хорват 1 (2018)
* = зохион байгуулагч орон
^ = 1954, 1990 онуудад Баруун Герман улс түрүүлснийг оруулан тооцсон
# = 2 буюу хэд хэдэн орон болж бутарсан

ЭшлэлEdit

  1. 2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before, FIFA.com. Retrieved on September 16, 2008.
  2. 1930 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  3. 1950 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  4. FIFA World Cup Finals since 1930 (PDF), FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.

Цахим холбоосEdit

  Commons: FIFA World Cup – Викимедиа дуу дүрсний сан