Хорлоогийн Баянмөнх

Хорлоогийн Баянмөнх (1944 оны 2 дугаар сарын 2-нд БНМАУ-ын Увс аймгийн Хяргас суманд төрсөн) нь Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Монгол, ОХУ (хуучнаар ЗХУ)-ын гавьяат тамирчин, Монгол үндэсний бөхийн дархан аварга, Олимпын мөнгөн медальт, чөлөөт бөхийн дэлхийн аварга, XX зууны манлай бөх, сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд доктор. Эцэг "шударга" Довчин, эх Хорлоо гэж хүмүүс байжээ.

Mongolian traditional wrestling ttf.svg Хорлоогийн Баянмөнх
Төрсөн өдөр1944 оны 2 сарын 2 (1944-02-02) (78 настай)
Төрсөн газарМонгол улсын Увс
аймгийн Хяргас сум
Нэр солигдсонСүхбаатар → Баянмөнх
Алдар цол
Бөхийн цолдархан аварга
Цол ахисан он жил
Дархан аварга1971 он — 27 настайдаа
Улсын аварга1968
Улсын арслан1966
Улсын заан1963
Улсын начин1963 он — 19 насандаа
Улсын наадмын барилдааны амжилт
Түрүүлсэн10 (1968, 1971, 1972, 1973, 1975,
1977, 1979, 1981, 1982, 1987)
Үзүүрлэсэн2
Шөвгөрсөн27
Цагаан сарын барилдааны амжилт
Түрүүлсэн8 (1966, 1967, 1972, 1974,
1975, 1977, 1979, 1982)
Үзүүрлэсэн2 (1968, 1970, 1989, 1993)
Бусад бөх барилдааны амжилт
Улс оронМонгол Улс Монгол (БНМАУ)
Тамир, спортэрэгтэй чөлөөт бөх

Төрөхөд нь Сүхбаатар гэдэг байсан бөгөөд сүүлд 6 настайд нь Баянмөнх гэж нэр өгчээ.

1972 онд Улаанбаатар хотын АИХ-ын депутат болж байсан.

1990 онд БНМАУ-ын АИХ-ын депутатаар сонгогдож байгаад 1992 онд УИХ-д Увс аймагт Ардчилсан намаас нэр дэвшээд гараагүй байна. 1996 оны УИХ-ын сонгуульд мөн Ардчилсан Холбоо эвслээс нэр дэвшихээр зарлагдсан боловч Сонгуулийн Ерөнхий Хороо бүртгэж аваагүй.

Чөлөөт бөхЗасварлах

1975 онд ЗХУ-ын Минскт зохиогдсон ДАШТ-ээс алтан медаль хүртсэн. 1972 онд ХБНГУ-ын Мюнхен хотод зохиогдсон зуны Олимпоос мөнгөн медаль, 1971, 1974 оны ДАШТ-үүдээс тус тус мөнгөн медаль хүртсэн. Чөлөөт бөхийн Монгол Улсын 14 удаагийн аварга.

Үндэсний бөхЗасварлах

Х.Баянмөнх нь үндэсний бөхөөр наадамд 10-аас дээш түрүүлсэн хоёрхон бөхийн нэг.

1968 1971-1973, 1975, 1977, 1979, 1981-1982, 1987 оны наадмуудад түрүүлсэн.

10 удаа түрүүлж, 2 удаа үзүүрлэж, 15 удаа шөвгөрсөн.

Самбо бөхЗасварлах

1974 онд Улаанбаатарт болсон 2 дахь удаагийн ДАШТ-ий -100 кг-д түрүүлж, Монгол улсаас самбогийн спортоор төрсөн дэлхийн 3 дахь аварга болж байсан.1975 онд Минскт болсон ДАШТ-д ЗХУ-ын бөх Саид Рахимовт ялагдаж дэлхийн аваргын мөнгөн медаль хүртэж байсан.

Сонгомол бөхЗасварлах

1973 онд Улаанбаатарт болсон бөхийн төрлүүдийн Азийн аварга шалгаруулах анхны тэмцээний сонгомол бөхийн -100 кг-д түрүүлж алтан медаль, 1974 онд Тегеранд болсон Азийн наадмын сонгомол бөхийн төрөлд мөнгөн медаль хүртсэн.

Гэр бүл, бусадЗасварлах

Эхнэр Дэжимбээ. Хүү Гантогтох нь Монгол улсын гарьд цолтой бөх. Ач хүү болох Г.Мөнх-Очир нь чөлөөт бөхөөр хичээллэдэг. Зээ хүү С.Хангай нь жүдо бөхийн тамирчин.

1994 онд тэр Монгол үндэсний бөхийн уламжлал ба барилдааны сурган хүмүүжүүлэх зарим асуудал сэдвээр сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд докторын зэрэг хамгаалжээ.