Нур-Султан

Нур-Султа́н (хас. Нұр-Сұлтан) - Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын нийслэл хот юм. Казахстаны төв умар талд Акмола мужаар хүрээлүүлж 722 км² газар эзлэн Ишим голын эрэг дээр байрладаг. 2020 оны байдлаар 1.136,156 оршин суугчтай болсон байна.[1] Үүгээрээ бол Алматы хотын дараах хүн амаараа улсын хоёрдугаарт орж байгаа хот юм.

Нур-Султан хот
улсын ач холбогдолтой хот
хас. Нұр-Сұлтан қаласы
орос. город Нур-Султан

Сүлд туг

Сүлд тэмдэг

Нур-Султан
Казах орон дахь Нур-Султан хот
Улс орон Казахстан Казахстан (БНКазУ)
Улсын хот Emblem of Nur-Sultan.svg Нур-Султан
Дүүрэг (3) Нэр бүхий 3 дүүрэгтэй
Газар нутаг 710 км²
Хүн ам 2012 онд 742 918 хүн
Нягт сийрэг 958 хүн/км²
Ард түмэн 66,8% - казах, 23,4% - орос
Нутгийн олон Астаныхан
1830 он Оросын козак цэрэг шивээлсэн
Хожим оросоор Акмолинск гэдэг болов
1961 он Целиноград нэртэй болсон
1992 он Акмола гэх хасаг нэрээ өргөсөн
1998 он Улсын нийслэл, Астана хот болов
2019 он Нур-Султан нэртэй болсон
Цагийн бүс Алматын цаг (ГЦ+6)
Утасны дуг. +7 7172
Шуудан-дугаар 010000
ТХ-улсын дугаар Z
Цахим хуудас astana.kz (казахаар)

Хотын түүхEdit

1862 онд анх хотын статустай болсон Акмолинск 100 жилийн дараа ЗХУ-ын үед буюу 1961-1992 оны хооронд Целиноград гэж нэртэй болоод Казахстан улс тусгаар тогтносны дараа 1992 оноос Акмола (казак хэлээр "Цагаан шүтээн") гэж нэрлэгдэх болсон. 1997 онд Астана («нийслэл») гэж нэрийдэж 1998 оны 6 дугаар сарын 10-нд албан ёсоор нийслэл болжээ. 2019 оны 3 дугаар сарын 20-нд БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев албан тушаалаасаа буусантай холбогдуулж Казахстаны парламент улсын нийслэлийг Нур-Султан гэж албан ёсоор зарласан байна.

Хүн амEdit

1989 онд бүх хүн амын тоо 281 мянга байж оросууд дийлэнхдээ (хүн амын 54.1% орос, 17.7% хасаг) сууж байсан бол 2010 онд нийт хүн амын тоо 684 мянгад хүрч хүн амын 65.1%-ийг казахууд бүрдүүлэх болжээ.[2][3]

Казахстаны нийслэлийн хүн амын өөрчлөлт
1945 1989 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000
69 400 ↗281 252 ↗298 700 ↘292 200 ↗294 600 ↘293 200 ↘289 700 ↘287 200 ↗300 500 ↗326 900 ↗381 000
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
↗440 200 ↗493 100 ↗501 998 ↗510 533 ↗529 335 ↗550 438 ↗574 448 ↗602 684 ↗605 254 ↗649 146 ↗697 156
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
↗742 884 ↗778 198 ↗814 435 ↗852 882 ↗872 655 ↗972 672 ↗1 032 475 ↗1 078 384 ↗1 136 156
1989 оны хүн амын тооллогын үндэстнүүдийн эзлэх хувь
оросууд 54.1 %
казах 17.7 %
украин 9.3 %
герман 6.7 %
татар 3.3 %
бусад 8.9 %

Газар зүйEdit

Цаг агаарEdit

Нур-Султан
Уур амьсгалын диаграмм
123456789101112
 
 
18
 
-11
-19
 
 
14
 
-10
-20
 
 
14
 
-4
-13
 
 
22
 
11
0
 
 
34
 
20
7
 
 
36
 
26
13
 
 
49
 
27
15
 
 
29
 
25
12
 
 
22
 
19
6
 
 
26
 
9
-1
 
 
23
 
-2
-10
 
 
20
 
-8
-16
Температур °CТунадас мм
Эх сурвалж: pogoda.ru.net; wetterkontor.de
Сарын дундаж температур болон хур тунадасны хэмжээ: Нур-Султан
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Маx. Температур (°C) −10.5 −10.3 −4.1 10.7 19.7 25.7 27.0 24.5 18.5 8.9 −2.3 −7.9 Ø 8.4
Мин. Температур (°C) −19.3 −19.7 −13.3 0.2 7.2 12.9 15.1 12.0 6.4 −0.6 −10 −16.1 Ø −2
Температур (°C) −15 −15.2 −8.8 5.1 13.3 19.3 20.9 18.1 12.1 3.7 −6.3 −12 Ø 3
Тунадас (мм) 18 14 14 22 34 36 49 29 22 26 23 20 Σ 307
Нартай цаг (h/d) 2.7 4.1 4.9 7.0 8.9 10.2 9.8 8.6 6.9 4.0 2.4 2.1 Ø 6
Бороотой өдөр (d) 7 4 4 4 6 8 6 7 5 7 6 6 Σ 70
Агаарын чийгшил (%) 81 81 82 71 56 55 58 60 63 73 82 83 Ø 70.4
Т
е
м
п
е
р
а
т
у
р
−10.5
−19.3
−10.3
−19.7
−4.1
−13.3
10.7
0.2
19.7
7.2
25.7
12.9
27.0
15.1
24.5
12.0
18.5
6.4
8.9
−0.6
−2.3
−10
−7.9
−16.1
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Хур тунадас
Х
у
р

т
у
н
а
д
а
с
18
14
14
22
34
36
49
29
22
26
23
20
  1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Эх сурвалж: pogoda.ru.net; wetterkontor.de

Зургийн цомогEdit

ТээвэрEdit

Олон улсынEdit

Мөн үзэхEdit

Цахим холбоосEdit

  Commons: Нур-Султан – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
Wiktionary: Нур-Султан – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

ЭшлэлEdit