Дэлхий дахины зонхилох хэлний нэг герман (германаараа [дойч] гэдэг) хэлийг 95–100 сая хүн эх хэл болгон эзэмнэж байна. Төрөл гарлаараа энэтхэг-европ язгуур, түүн дотроо өрнө герман бүлэгт англи, нидерланд хэлний хамт ангилагддаг.

Герман хэл
Өөрийн нэрDeutsch, Deutsche Sprache - Дуудлага [ˈdɔʏtʃ]
ТархалтГерман, Австри, Швейцар, Лихтенштайн, Бельги, Итали зэрэг олон орон
Төрөлх хэлтний тоогол аялгуугаар: 90 (1990)[1] – 98 сая (2005)[2]
бүх аялгуугаар: 120 сая (1990–2005)[1]
хоёрдогч хэл болгон: 80 сая (2006)[3]
Хэлний ангилал
Бичиг үсэгЛатин үсэг (Герман хувилбар)
Албан ёсны хэрэглээ
Улс Герман

 Австри
ЛихтенштайнЛихтенштайн Лихтенштайн
 Швейцар
 Люксембург


Олон улсын байгууллага:
Европын ХолбооЕвропын Холбоо Европын Холбоо
Томьёолбор
ISO 639-1de
ISO 639-2ger (B)
deu (T)
ISO 639-3Олон зүйл янз нь:
deu – New High German
gmh – Middle High German
goh – Old High German
gct – Alemán Coloniero
bar – Austro-Bavarian
cim – Cimbrian
geh – Hutterite German
ksh – Kölsch
nds – Low German
sli – Lower Silesian
ltz – Luxembourgish
vmf – Main-Franconian
mhn – Mócheno
pfl – Palatinate German
pdc – Pennsylvania German
pdt – Plautdietsch
swg – Swabian German
gsw – Swiss German
uln – Unserdeutsch
sxu – Upper Saxon
wae – Walser German
wep – Westphalian

Герман төрөлх хэлтнийг үндсэндээ герман үндэстэн гэдэг. Герман үндэстнээр голлосон Герман, Австри хоёр улсад герман хэл дангаараа, германчууд тодорхой хувийг эзлэдэг Лихтенштайн, Швейцар, Люксембургт бусад хэлний хамтаар албан ёсны хэл болон тогтжээ. Европын орнуудаас гадна Америк, Канад, Бразил, Өмнө Африк, Намиби улсынханд герман хэл хэрэгтэй.

Орчин цагийн хэлийг 1650 оноос хойш гэж үздэг бөгөөд түүнээс өмнө 1350–1650 он, 1050-1350 он, 500-1050 оны гэж шатлан судалдаг. 1901 онд герман хэлний бичгийн дүрмийг нэг мөр болгон тогтоож байв. 1996 онд зарим зүйлийг засан шинэчлэсэн.

Герман хэлийг латин үсгээр бичиж тэмдэглэдэг. Энгийн 26 үсгэн дээр Ää, Öö, Üü гурван үсэг болон ß тэмдэг нэмэгдэнэ.

Герман хэлний олон үг англи хэлтэй холбоотой боловч хэлзүйн хувьд англи хэлнээс илүү нарийн төвөгтэй. Герман хэлэнд туслах үйл үг хэрэглэж байгаа тохиолдолд гол үйл үг нь өгүүлбэрийн эцэст очих ёстой байдаг.

Аялгууд засварлах

Зүүлтийн жагсаалт засварлах

  1. 1.0 1.1 Lewis, M. Paul, ed. (2009), Ethnologue: Languages of the World (16 ed.), Dallas, Texas: SIL International, <http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=deu>
  2. Marten, Thomas; Sauer, Fritz Joachim, eds. (2005). Länderkunde - Deutschland, Österreich, Schweiz und Liechtenstein im Querschnitt (in German). Berlin: Inform-Verlag. p. 7. ISBN 3-9805843-1-3. {{cite book}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. National Geographic Collegiate Atlas of the World. Willard, Ohio: R.R Donnelley & Sons Company. 2006. pp. 257–299. ISBN Regular:0-7922-3662-9, 978-0-7922-3662-7. Deluxe: 0-7922-7976-X, 978-0-7922-7976-1. {{cite book}}: Check |isbn= value: invalid character (help); Check date values in: |year= (help); Unknown parameter |month= ignored (help)

Гадаад холбоос засварлах

 
Wikipedia
Википедиа: Герман хэлээр