Орос-Украины дайн

Орос-Украины дайн нь 2022 оны 2 сарын 24-ний өдрийн 05:00 цагт (орон нутгийн) ОХУ, Украин улсын хооронд эхэлсэн дайн. ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путины зарлигаар үүнийг дайн биш Украин улсад "цэргийн тусгай ажиллагаа" /специальная военная операция/ эхлүүлж байгаа гэж онцолж байгаа юм. Тус цэргийн ажиллагаа нь Киев, Харьков, Крым, Донецк-Луганскийн чиглэлээр давшиж эхэлсэн байна.

Орос-Украины дайн
2022 Russian invasion of Ukraine.svg
Огноо 2022 оны 2 сарын 24
Байрлал Украин
Байдал Дайтаж байгаа
Байлдагч талууд
* ОХУ * Украин
Удирдагчид
Путин Владимир Зеленский
Цэргийн хүч
* ОХУ: 190,000 цэрэг, * Украин: 209,000 (нэмэлт хүч 900,000),
  • Сайн дурын цэрэг: 16,000
Хохирол
тодорхойгүй тодорхойгүй

Өмнөх үйл явдлуудЗасварлах

2021 оны 10 дугаар сараас хойш удахгүй болох Оросын халдлагын талаар барууны олон тооны сэрэмжлүүлэг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нийтлэгдсэн. АНУ-ын Ерөнхийлөгч 2 дугаар сарын эхээр оросын довтолгоо 2 дугаар сарын 16-нд эхлэнэ гэж тодорхой өдөр зааж хүртэл мэдэгсэн юм. Оросын дээд албан тушаалтнууд халдлага хийхээр төлөвлөж байгааг байнга үгүйсгэсээр ирсэн. Үйл явдлын өмнө Оросын тал Украины хилийн ойролцоо цэргийн анги нэгтгэлүүдээ төвлөрүүлсэн юм. 2014 оноос хойш Донецк болон Луганск мужийн нутаг дэвсгэрт бүрэн хяналт тогтоохын төлөө зэвсэгт тэмцэл өрнүүлж байгаа, өмнө нь хүлээн зөвшөөрөөгүй Бүгд Найрамдах Донецк Ард Улс болон Бүгд Найрамдах Луганск Ард улсуудын тусгаар тогтнолыг 2022 оны 2 дугаар сарын 21-нд ОХУ хүлээн зөвшөөрсөн.

Дайны эхлэлЗасварлах

Оросын цэргүүд Украины нутаг дэвсгэрт Орос, Крым, Беларусын нутгаас өргөн фронтоор 2022 оны 2 дугаар сарын 24-ний өглөөнөөс довтлон орж ирсэн юм. Эхлээд Украины цэргийн дэд бүтэц, цэргийн нисэх онгоцны буудал, нисэх хүчин, агаарын довтолгооноос хамгаалах байгууламжид пуужин, бөмбөгний цохилт өгсөн байна. Үүний зэрэгцээ Донбасс, Луганскийн Зэвсэгт хүчин Донбассын бүх фронтын шугамын дагуу Украины Зэвсэгт хүчний эсрэг (УЗХ) байлдааны ажиллагаа явуулж, хэд хэдэн газарт довтолгоонд оржээ.

Дайн эхэлмэгц Украин Оростой дипломат харилцаагаа тасалж байгаагаа зарлав. Байлдааны ажиллагаа эхэлсэнтэй холбогдуулан Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский Украины нутаг дэвсгэрт байлдааны байдал зарлаж, хоёрдугаар сарын 25-нд бүх нийтийн дайчилгааг мөн зарлав.

НҮБ-ын 3 дугаар сарын 4-ний өдрийн мэдээгээр халдлага эхэлснээс хойш наад зах нь 331 энгийн иргэн амиа алдаж, 675 хүн шархадсан бөгөөд зарим эх сурвалжийн мэдээлснээр бодит хохирол үүнээс хамаагүй өндөр байж магадгүй гэж байв. Олон зуун байшин орон сууц эвдэрсэн болон нуржээ; Волноваха хот бараг бүрэн сүйрчээ. Уг түрэмгийлэлийн улмаас хүн ардын цагаачлалын хямрал үүсгэсэн байна: НҮБ-ын мэдээлж буйгаар 3 дуугаар сарын 4-ний байдлаар 1.2 сая гаруй дүрвэгч Украиныг орхижээ. Зарим сэтгүүлчид энэхүү халдлагыг Дэлхийн 2 дугаар дайн дууссанаас хойшхи Европ дахь "хамгийн том" цэргийн мөргөлдөөн гэж нэрлээд байна.

Оросын энэ үйлдлийг дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн ихэнх улс орон, олон улсын байгууллагууд эрс буруушааж байна. Дэлхийн улс орнуудын дийлэнх олонхи нь дэмжсэн НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн ES-11/1 тогтоолд ОХУ-ын үйлдлийг буруушааж, Украины нутаг дэвсгэрээс цэргээ даруй татахыг уриалсан байна. 141 улс уг тогтоолыг дэмжиж, тав (Орос, Беларусь, Хойд Солонгос, Сири, Эритрей) эсрэг санал өгч, 35 улс (түүний дотор Хятад, Энэтхэг, Пакистан, Өмнөд Африк, Монгол зэрэг орнууд) түдгэлзсэн байна.

2022 оны 3 дугаар сарын 5-нд Путин хэлэхдээ, хэрвээ Украины засгийн газар "хийж байгаа зүйлээ үргэлжлүүлэн хийвэл тэд Украин улсын төрийг ирээдүйгүй болгоно" гэжээ.

Нэр, томьёоЗасварлах

Оросын эрх баригчид энэхүү түрэмгийллийг Владимир Путин 2-р сарын 24-нд хэлсэн үгэндээ анх хэлсэнээр "цэргийн тусгай ажиллагаа" гэж нэрлэж, тус нэр томьёог ашиглахыг шаардаж байгаа юм.

Украинд "Украины Аугаа эх орны дайн" (Украйнаар: Great War of Ukraine) гэсэн нэр томьёог, тэр дундаа тус улсын удирдлага хэрэглэдэг. Украинчууд Оросын цэргийг эзлэн түрэмгийлэгчдийг "Эзлэн түрэмгийлэгчид", "фашистууд", "рашисты" /рашн+фашист гэдэг үгний нийлбэр/ гэсэн нэрээр томьёолж байна.

Зарим эх сурвалж уг түрэмгийллийг "Оросын Украины эсрэг дайн" гэж нэрлэдэг бол зарим нь "Орос-Украины дайн" гэсэн нэр томьёог 2014 оноос хойшхи улс хоорондын мөргөлдөөнийг бүхэлд нь дурдах зорилгоор ашигладаг. "Оросын Украины эсрэг түрэмгийлэл" гэсэн нэр томьёог бас ашиглаж байна (НҮБ-ын тогтоолд).

Яриа, хэлэлцээЗасварлах

Хоёрдугаар сарын 25-нд Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинд өөрөө хандаж, хэлэлцээ хийх санал гаргаж, тус улсын “төвийг сахисан статус”-ын талаар хэлэлцэхэд бэлэн байгаагаа илэрхийлэв. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпинтэй ярилцахдаа хэлэлцээрийн үйл явцад бэлэн байгаагаа "хариу болгож" мэдэгдсэн. Хэлэлцээ хийж газрыг эхлээд Минскийг сонгосон. Гэсэн хэдий ч дараа нь ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров "Украины зэвсэгт хүчин манай ерөнхийлөгчийн уриалгыг хүлээн зөвшөөрч, эсэргүүцлээ зогсоож, зэвсгээ хурааж эхэлмэгц эхэлж болно" гэж мэдэгдэв. Мөн өдөр Зеленский Израилийн Ерөнхий сайд Нафтали Беннетуд хандан хэлэлцээг зуучилж, Иерусалимд явуулахыг хүссэний дараа Израилийн Ерөнхий сайд Оросын ерөнхийлөгчтэй утсаар ярьж, өөрийгөө зуучлагчаар ажиллахыг санал болгов. Дараа нь Украин Варшавыг хэлэлцээ хийх газраас татгалзсан байна.

Эхний хэлэлцээ:

2022 оны 2 дугаар сарын 28-нд орон нутгийн цагаар 10:30 цагийн орчим Беларусь улсын Гомель мужид 5 цаг орчим үргэлжлэв.

Хэлэлцээнд украины талаас: Батлан ​​хамгаалахын сайд Алексей Резников, Дээд Рада дахь “Ардын зарц” бүлгийн дарга Давид Арахамия, Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын даргын зөвлөх Михаил Подоляк нар оросын талаас ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн туслах Владимир Мединский, Батлан ​​хамгаалахын дэд сайд Александр Фомин, Гадаад хэргийн дэд сайд Андрей Руденко болон Төрийн Думын Олон улсын харилцааны хорооны дарга Леонид Слуцкий нар багтжээ.

Украины Дээд Радын Хүний эрхийн комиссар Людмила Денисоватай хүмүүнлэгийн хамтын ажиллагааны хэлэлцээр байгуулсан тухай Оросын Омбудсмен Татьяна Москальковагийн хэвлэлийн алба мэдээлэв. Сураггүй алга болсон хүмүүсийг эрэн хайх, хоригдлуудын цагдан хорих нөхцөлийг шалгахад харилцан туслалцаа үзүүлэх тухай ярьж байна. Төлөөлөгчид хэд хоногийн дараа дахин эргэж уулзахаар болов.

Ерөнхийлөг Зеленский Владимир Путинтэй хэлэлцээр хийхэд бэлэн гэдгээ мэдэгдэв. Өмнө нь Кремль хоёр ерөнхийлөгчийн уулзалт болох талаар "хэт эрт байна" гэсэн тайлбар хийж байсан байна.

Хоёр дахь хэлэлцээ:

2022 оны 3 дугаар сарын 3-нд орон нутгийн цагаар 14:00 цагт Беларусь улсын Беловеж нутагт 1,5 цаг ургэлжлэв.

Хэлэлцээнд оролцогсдын бүрэлдэхүүн хэвээрээ байсан бөгөөд энэ удаа "Хамтарсан мэдэгдэл" гаргаж түүндээ "Нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагаа явуулах бүс нутагт түр гал зогсоох" гэсэн байна. Хоёр талын төлөөлөгчид гар барьж хэлэлцээг өндөрлөсөн байна. Аюулгүй байдлаа харгалзан Хэлэлцээ хийх газрыг украины тал нууцлахад анхаарч байгаа ажээ. Мөн өдөр Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинд хандан, түүнтэй биечлэн уулзаж хэлэлцээ хийхийг уриалав.

Хэд хоногийн дараа буюу 3 дугаар сарын 6-7-нд дахин уулзаж төлөөлөгчид Хэлэлцээгээ үргэлжлэхээр тогтсон байна.