Хуяньди шаньюй

Хуяньди шаньюй (хятадаар:壺衍鞮; пиньинь:Húyándī) бол МЭӨ 85-68 оны хооронд Хүннүг захирч байжээ. Хүлүгү шаньюйгийн хүү. Түүний ээж Жюаньчю овгийн хатан хүүгээ шаньюй болгохын тулд дагаар орсон Вэй Люй тэргүүтэй хятад жанжид, ноёдын нөлөөг ашиглажээ. Энэ нь Хуяньди бол хятад ноёдын утсан хүүхэлдэй байсан гэсэн үг юм. Хятад иргэдийн нөлөөнд хэт автсан нь Хүннүгийн хараат аймгийн ноёд жанжид, өөрийн дотоод ноёдын итгэлийг алдахад хүрсэн нь "...МЭӨ 76 оны үест Ухуаньчууд Иншань уулын орчимд байсан Түмэнгээс өмнөх үеийн Хүннүгийн шаньюй нарын булш бунхныг малтан тоносон..."[1] явдлаар гарч эхэлсэн. Хүннү нар маш хилэгнэж цэрэг хөдөлгөн Ухуаньчуудыг ширүүн дайралтаар бут цохиж, эргүүлж эзлэн авсан байна. Гэхдээ ган, зуд болж, мал сүрэг үхэж, тариа ургасангүй, өлсгөлөн тохиолджээ. Хүннүгийн хүн амын гуравны нэг нь дайн дажин, өлсгөлөн зовлонгийн улмаас амь үрэгдсэн нь МЭӨ 71 онд Хүннүгийн эсрэг Үсунь нар баруун талаас, Ухуаньчууд зүүн талаас, Енисей хавийн Динлин нар хойд талаас холбоотон болгож бослого гаргажээ. Энэ нь ч их амжилтанд хүрсэн. МЭӨ 68 онд Хуяньди шаньюй нас барсны дараа, дүү Шюйлюйчюаньчюй залгамжилсан.

Өмнөх
Хүлүгү шаньюй
Хүннүгийн шаньюй
МЭӨ 85 - МЭӨ 68
Дараах
Шюйлюйчюаньчюй шаньюй

ЭшлэлЗасварлах

  1. Монгол улсын түүх. УБ., 2002. Нэгдүгээр боть. т.211.