"Электрон"-ны өөр хувилбарууд

б
робот Нэмж байна: xal:Электрон; cosmetic changes
б (робот Нэмж байна: new:इलेक्ट्रोन)
б (робот Нэмж байна: xal:Электрон; cosmetic changes)
| bgcolour =
| name = Электрон
| image = [[ImageЗураг:HAtomOrbitals.png|280px]]
| caption = [[Устөрөгчийн атом|Устөрөгчийн атомын]] эхний хэдэн [[электроны орбит|электроны орбитуудыг]] өнгөөр кодлогдсон [[магадлалын амплитуд|магадлалын нягтын]] хөндлөн огтлолууд мэтээр үзүүлсэн нь
| num_types =
| discovered = [[Ж.Ж. Томсон]] (1897)
| symbol = e<sup>−</sup>, β<sup>−</sup>
| mass = 9.109<font size="-1">&nbsp;</font>382<font size="-1">&nbsp;</font>15(45)&nbsp;х&nbsp;10<sup>–31</sup>&nbsp;[[Килограмм|Кг]]<ref name="nist">All masses are 2006 [[Committee on Data for Science and Technology|CODATA]] values accessed via the NIST’s [http://physics.nist.gov/cgi-bin/cuu/Value?me ''electron mass'' page]. The fractional version’s denominator is the inverse of the decimal value (along with its relative standard uncertainty of 5.0&nbsp;×&nbsp;10<sup>–8</sup>)</ref><br />
 
5.485<font size="-1">&nbsp;</font>799<font size="-1">&nbsp;</font>09(27)&nbsp;х&nbsp;10<sup>–4</sup>&nbsp;[[Атом массын нэгж|а.е.м]]<br />
 
<sup>1</sup>&frasl;<sub>1822.888<FONT SIZE="-1">&nbsp;</FONT>4843(11)</sub>&nbsp;[[Атом массын нэгж|а.е.м]]<br />
 
0.510<FONT SIZE="-1">&nbsp;</FONT>998<FONT SIZE="-1">&nbsp;</FONT>918(44)&nbsp;[[Электрон вольт|Мэв]]/[[гэрлийн хурд|с]]<sup>2
'''Электрон''' бол сөрөг [[Цахилгаан цэнэг|цахилгаан цэнэгтэй]] [[Тулгуур бөөм|тулгуур]], [[атомаас жижиг бөөм]] юм. Энэ нь цахилгаан соронзон харилцан үйлчлэлд ордог 1/2 [[спин]] бүхий [[лептон]] бөгөөд үүний масс нь ойролцоогоор [[Протон|протоны]] массын <math>1/1836</math>-тэй тэнцүү. [[Атомын нуклон|Атомын нуклонуудын]] ([[протон]] болон [[нейтрон]]) хамтаар электрон нь атомыг бүтээдэг. Тэдгээрийн харгалзах нуклонуудтайгаа үүсгэх харилцан үйлчлэл нь [[Химийн холбоо|химийн холбооны]] гол шалтгаан болдог.
 
== Түүх ==
Электрон гэдэг нэр нь [[хув]] гэсэн утгатай грек үг ''ήλεκτρον''-оос гаралтай. Энэ материалын цахилгаан үзэгдэлүүдийг нээхэд оруулсан хувь нэмэр их юм. Эртний Грекүүд жишээлбэл хэсэг [[Хув|хувыг]] амьтаны арьсаар зүлгэсэний дараа гадаргуугаас нь оч хаях шалтгаан болдог цахилгаан цэнэг түүн дээр бий болдогийг мэддэг байжээ. ''Цахилгаан'' гэсэн нэр томъёотой холбоотой түүхийг ''[[цахилгааны түүх]]'' өгүүлэлээс үзнэ үү.
 
 
{{Stub}}
== Ишлэл ==
{{reflist}}
 
[[CategoryАнгилал:Цөмийн физик]]
[[CategoryАнгилал:Эгэл бөөмийн физик]]
 
[[af:Elektron]]
[[vec:Ełetron]]
[[vi:Điện tử]]
[[xal:Электрон]]
[[yo:Elektroni]]
[[zh:电子]]
19,761

edits