"Чимкент"-ны өөр хувилбарууд

засварлах хураангуй байхгүй
No edit summary
 
|аль_улс_эсвэл = {{KAZ2}}
|нэгдүгээр_зэргийн_нэгж = [[Казахстан#Засаг захиргааны хуваарь|Муж, аймаг]]
|нэгдүгээр_зэргийн_нутаг = [[Өмнөд Казахстан муж|ӨмнөӨмнөд Казахстан]]
|хоёрдугаар_зэргийн_нэгж = [[Казахстан#Засаг захиргааны хуваарь|Мужийн хот]]
|хоёрдугаар_зэргийн_нутаг = '''Шымкент'''
 
== Түүх ==
Шымкентэд XII зуунаас хүмүүс суурьшсан. 10 км зайтай байдаг [[Сайрам]] орох [[Торгоны зам]]ыг хамгаалж байжээ. Түрэг болон согдын хооронд арилжаа наймаа хийгддэг байв. Дараагийн зуудад умард өмнөдийн нүүдэлчин ард түмэн ээлжлэн хянаж байгаад [[Хоканд]], 1810 онд [[Бухарын Эмират Улс|Бухар]], 1‍864 онд [[Оросын эзэнт гүрэн|Хаант Оросын]] мэдэлд оржээ. 1914 онд «Черняев» гэж нэртэй болсон ч 1924 хуучин нэр сэргэв. 1930-аад оноос эхлэн онцгойрч 1940-өөд онд дайны техник, 1950-аад оноос бүх төрлийн аж үйлдвэр эрчимтэй баригдаж, хүн ам олширжээ. 1967 онд нэг үймээн болж байсан. 1992 онд ХасагКазахстан улсын төрийн шийдвэрээр «Шымкент» болгосон ч ХасагКазахстан улсын гадна, зарим хэлнээ «Чимкент» нь байсаар байна.
 
== Цаг агаар ==
* [[сарт]] (үндсэндээ узбек) — 84.6 %
* орос — 5.7 %
* ''киргиз-кайсак'' ([[хасагхасагууд]]) — 4.0 %
* [[украйн үндэстэнукраинчууд|украйнукраин]] — 1.8 %
* [[еврейеврейчүүд үндэстэн|еврей]] — 1.6 % байв.
 
Харин одооны Шимкентийн хүн ардыг 2011 онд тоолоход 629,069 байжээ.<ref>[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2011/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/12_2010-%D0%91-15-18-%D0%93.rar Численность населения РК по отдельным этносам]</ref> Үүнд:
* [[хасагууд|хасаг үндэстэн]] — 64.8%
* [[оросууд|орос үндэстэн]] — 14.5%
* [[узбекчүүд|узбек үндэстэн]] — 13.7%
* [[азербайжанчууд|азербайжан үндэстэн]] — 1.8% байна. Хүн амын ихэнх нь орос (74%), хасаг (72%) хэлтэй.
 
{{Олон нэр харьцуулах
|худаммонгол =
|тодмонгол =
|буриадкирилл =
|монголкирилл = Шымкент <br> Чимкент
|халимагкирилл =
|англи = [[:en:Shymkent|Shymkent]] <br> Chimkent (хуучин)
|орос = [[:ru:Шымкент|Шымкент]] <br> Чимкент (хуучин)
|хасаг = [[:kk:Шымкент|Шымкент]]
|хиргис = [[:ky:Чымкент|Чымкент]]
|узбек = [[:uz:Chimkent|Chimkent]]
|хятад =
|тэмдэглэл =
}}
 
== Зураг ==
141,230

edits