"Аустерлицийн тулалдаан"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
(Image:Austerlitz-baron-Pascal.jpgImage:La_bataille_d'Austerlitz._2_decembre_1805_(François_Gérard).jpg-р сольж байна. Сольсон хэрэглэгч нь CommonsDelinker, шалтгаан нь: File renamed: Incorrect attr)
|caption=''Наполеон Аустерлицийн тулалдааны үед'' [[Франсуа Жерар]]ын бүтээл
|date=1805 оны 12 сарын 2
|place=[[Австрийн эзэнтХаант гүрэнУлс]], [[Морави]], [[Славков у Брна|Аустерлиц]]
|result=Францын эзэнт гүрний шийдвэрлэх ялалт,
*[[Гуравдугаар эвсэл|Гуравдугаар эвслийн]] төгсгөл<br>
*[[Райны холбоо]]ны үүсэл
|combatant1={{flagicon|Франц}} [[Францын анхдугаар эзэнт гүрэн|Францын эзэнт гүрэн]]
|combatant2={{flagicon|Орос}} [[Оросын эзэнт гүрэн]]<br>{{flagicon|Австрийн эзэнт гүрэн}} [[Австрийн эзэнтХаант гүрэнУлс]]
|commander1={{flagicon|Франц}} [[Наполеон I Бонапарт|I Наполеон]]
|commander2={{flagicon|Орос}} [[Оросын I Александр|I Александр]]<br>{{flagicon|Австрийн эзэнт гүрэн}} [[II Франц (Ариун Ромын Эзэн Хаан)|II Франц]]<br>{{flagicon|Орос}} [[Михаил Илларионович Кутузов|Михаил Кутузов]]
*180 их буугаа алдсан
}}
'''Аустерлицийн тулалдаан''' буюу '''Гурван эзэн хааны тулалдаан''' нь 1805 оны 12 сарын 2 нд [[Наполеон I Бонапарт|I Наполеон]]ы удирдлага дорх [[Францын анхдугаар эзэнт гүрэн|Францын эзэнт гүрэн]] нь [[Оросын I Александр|I Александр]] ба [[II Франц (Ариун Ромын Эзэн Хаан)|II Францын]] удирдсан [[Оросын эзэнт гүрэн|Орос]]-[[Австрийн эзэнтХаант гүрэнУлс|Австри]]йн хамтарсан армийг бут цохисноор [[Гуравдугаар эвсэл|Гуравдугаар эвслийг]] төгсгөхөд хүргэсэн тулалдаан юм. Тулалдаан нь тэр үеийн [[Австрийн эзэнтХаант гүрэнУлс|Австрийн эзэнт гүрний]] харьяаны (одоогийн [[Чех]]ийн нутаг) [[Морави]]йн [[Брно]] хотоос зүүн өмнө тийш 10 км-ийн зайтай [[Славков у Брна|Аустерлицын]] ойролцоо болжээ. Энэхүү тулалдаан тактикийн сонгодог жишээ гэгддэг.
 
Тулалдааны үр дүнд 1805 оны 12 сарын 26-нд Австри, Франц улсууд [[Прессбургийн гэрээ]]нд гарын үсэг зурснаар Австри улс дайнаас гаран, хуучин [[Кампо Формиогийн гэрээ|Кампо Формио]],[[ Луневиллийн гэрээн]]үүд хүчин төгөлдөр болж, Австри улс Францын Герман холбоотнуудад газар нутгаасаа өгч, ялагдсан [[Хабсбургийнхан|Хабсбургуудад]] 40 сая [[франк]]ийн [[нөхөн төлбөр]] оногдуулжээ. Харин Оросууд нутаг буцахаар болсон. Аустерлиц дахь ялалт нь Франц болон Төв Европын улсуудын хооронд жийргэвч бүс болох Германы улсуудын [[Райны холбоо]] бий болжээ. 1806 онд [[Ариун Ромын эзэнт гүрэн]] мөхөж, [[II Франц (Ариун Ромын Эзэн Хаан)|Ариун Ромын эзэн хаан II Францад]] [[Австрийн I Франц]] гэх цол нь л албан ёсоор үлдсэн. Гэхдээ эдгээр амжилт нь тус тивд энхтайван байдлыг удаан хугацаанд тогтоож чадаагүй. [[Төв Европ]]т Францын нөлөө нэмэгдэж буйд дургүйцсэн [[Пруссын хаант улс|Пруссчууд]] 1806 онд [[Дөрөвдүгээр эвслийн дайн]]ыг эхлүүлсэн билээ.