"Хан боргоцой"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
|synonyms = ''Ananas sativus''
|}}
[[Файл:Pineapple and cross section.jpg|thumb|left|Зүссэн байгаа нь.]]
 
'''Хан боргоцой''' (''Ananas comosus'') нь халуун оронд ургадаг, идэж болох ургамал ба түүний жимс юм. Энэхүү ургамал нь [[Парагвай]] болон [[Бразил]]ын өмнөд хэсгээс гаралтай аж.
Хан боргоцой нь олон наст ургамал ба 1-1.5 м өндөртэй, 30 ба түүнээс дээш тооны тал тал тийш салаалан ургасан 30-100 см урт навчнуудтай. Энэ навчнуудын голд жимс нь боловсрох ба хурааж авсны дараа дахин жимс ургадаг. Гэхдээ дараа дараагийн жимсний хэмжээ нь жижгэрдэг тул нэг бутыг 3 жилээс илүү хэрэглэдэггүй байна.
== Тариалалт ==
2018 онд дэлхийн хан боргоцойны тариалалт 27.9 сая тонн байсан бөгөөд [[Коста Рика]], [[Филиппин]], [[Бразил]], [[Тайланд]] улсууд тэргүүлжээ.<ref name=faostat18/>
 
{| class="wikitable" style="float:right; clear:left; width:18em;"
! colspan=2|Хан боргоцойн тариалалт – 2018
|-
! style="background:#ddf; | Улс
! style="background:#ddf; | <small>(сая [[тонн]])</small>
|-
| {{CRI}} || 3.4
|-
| {{PHI}} || 2.7
|-
| {{BRA}} || 2.6
|-
| {{THA}} || 2.1
|-
| {{IDN}} || 1.8
|-
| {{IND}} || 1.7
|-
| '''Дэлхий нийт''' || '''27.9'''
|-
|colspan=2|<small>Эх сурвалж: [[НҮБ]]-ын [[Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллагын статистик мэдээллийн сан|ХХААБСМС]]</small><ref name="faostat18">{{cite web|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|title= Pineapple production in 2018, Crops/Regions/World list/Production Quantity (pick lists)|date=2019|publisher=UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT)|access-date=8 March 2020}}</ref>
|}
 
Энэхүү жимс нь эрүүл мэндэд сайн аминдэм, бодисоор баялаг юм. С витамин гэхэд л 10Ог хан боргоцойд 15-76 мг бий. Мөн минерал ба бичил элементүүдээр баялаг. Ялангуяа [[кали]] маш их, 320 мг хүртэл агуулагддаг. Мөн уураг задалдаг бромелин байхаас гадна [[цусны даралт]] бууруулж, судсуудын хананаас өөхөн хуримтлалыг арилгаж, цусны эргэлт сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй.
 
Хан боргоцой биеэс ус гадагшлуулж, хаванг буулгадаг. Мөн гэдэс хямрах, ходоод өвдөхөд тустай. Нойр булчирхайн ажиллагааг хөнгөвчилж, арьсны нөсөө, сэвхийг арилгадаг сайн талтай гэгддэг.
 
==Gallery==
== Тариалалт ==
<gallery>
[[Файл:Ghana pineapple field.jpg|thumb|left|200px|Хан боргоцойн талбай]]
[[Файл:AnanasGhana cosmosuspineapple Whaldener Endofield.jpg|thumb|left|Боловсорж гүйцээгүй200px|Хан ханборгоцойн боргоцой]]талбай
Файл:Ananas cosmosus Whaldener Endo.jpg|thumb|left|Боловсорж гүйцээгүй хан боргоцой
[[Зүүн өмнөд Ази]] нь хан боргоцойн тариалалтаар дэлхийд тэргүүлнэ. 2001 оны байдлаар [[Тайланд]] 1.979 сая тонн, [[Филиппин]] 1.618 сая тонн тариалсан. Үүний дараа [[Бразил]] 1.43 сая тонноор орно. Дэлхийн нийт хан боргоцойн ургацын хэмжээ тус оны байдлаар 14.220 сая тонн байв. Шинэхэн хан боргоцой жимсний экспортоор [[Коста-Рика]], 322,000 тонн; [[Кот д'Ивуар]], 188,000 тонн; [[Филиппин]], 135,000 тонноор эхний байранд жагсжээ.
[[Файл:Pineapple and cross section.jpg|thumb|left|Зүссэн байгаа нь.]]
</gallery>
 
==Эшлэл==
Энэхүү жимс нь эрүүл мэндэд сайн аминдэм, бодисоор баялаг юм. С витамин гэхэд л 10Ог хан боргоцойд 15-76 мг бий. Мөн минерал ба бичил элементүүдээр баялаг. Ялангуяа [[кали]] маш их, 320 мг хүртэл агуулагддаг. Мөн уураг задалдаг бромелин байхаас гадна [[цусны даралт]] бууруулж, судсуудын хананаас өөхөн хуримтлалыг арилгаж, цусны эргэлт сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй.
{{Reflist}}
 
Хан боргоцой биеэс ус гадагшлуулж, хаванг буулгадаг. Мөн гэдэс хямрах, ходоод өвдөхөд тустай. Нойр булчирхайн ажиллагааг хөнгөвчилж, арьсны нөсөө, сэвхийг арилгадаг сайн талтай гэгддэг.
 
== Гадаад холбоос ==
1,804

edits