"Хэлэлцүүлэг:Тотем шүтлэг"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
(Шинэ хуудас: шашин аль ч хэлбэрээр байсан ямагт тодорхой нутаг газар ард түмэн хамарсан байдаг бөгөөд чухам ...)
 
No edit summary
 
{{Бусад ашигладаг}}
шашин аль ч хэлбэрээр байсан ямагт тодорхой нутаг газар ард түмэн хамарсан байдаг бөгөөд чухам нийгэмийн хэр өргөн хүрээг хамарч байна гэдгээр овгийн , улс үндэстэний тив дэлхийн гсэн ялгаатай авч үздэг. энд овгийн шүтлэг голдуу фетиш, тотем, анимист маги хэлбэрээр байдаг бол үндэсний болон тив дэлхийн шашин нь бурхан тэнгэр шүтээнтэй байдаг. үүүний дээр үндэсний шашинд политеист шүтээн, ноёрхдог бол тив дэлхийн шашин нь нэг бурххантай буюу монотеист шашин байх нь нэлэээд түгээмэл. гэхдээ иймэрхүү түгээмэл шинжээр бүх шашиныг хөдлөшгүй тодорхойлож болохгүй бөгөөд овгийн шүтлэг ч тэнгэр бурхан политеист, битеист, монотеист шүтээний элемент нуугдаж байх бөгөөд үндэстэн болон тив дэлхий шашинд ч тотем маги анимизм уламжлал агуулсан байдаг. тиймээс тодорхой газар нутаг бүхэнд шүтэгддэг шашиныг нь нарийвчлан судалсаны үндсэн дээр тухай улс ороны эсвэл бүлэг хүмүүсийн шашин шүтлэгийг тодорхойлон хэлэх хэргтэй
{{Шашны антропологи | Үндсэн | зураг = [[Файл: Kwakiutl1.jpg | төв | 255px]] | тайлбар = A [[тотом туйл]] [[Оттава]], [[Онтарио]], Канад}}
A '' 'totem' '' (([[Ojibwe хэл | Ojibwe]] '' [[doodem]] '') нь сүнсний оршихуй, ариун зүйл, бэлгэдэл юм. жишээ нь [[гэр бүл]], [[овог]], [[удам угсаа (антропологи | | удам угсаа]]], эсвэл [[овог]] гэх мэт.
 
'' Totem '' гэсэн нэр томъёо нь Хойд Америкийн [[Ojibwe]] хэлнээс гаралтай боловч [[Түтээний бурхан | сахиусын сүнснүүд ба бурхад]] -д итгэх итгэл нь зөвхөн [[Америкийн уугуул ард түмэн]] төдийгүй түгээмэл байдаг. дэлхий даяар хэд хэдэн соёл. Гэсэн хэдий ч тэдгээр соёлын уламжлалт хүмүүс өөрсдийн асран хамгаалагч сүнснүүддээ өөрсдийн хэлээр үг хэллэгүүд байдаг бөгөөд эдгээр сүнснүүд эсвэл бэлгэдлийг "тотем" гэж нэрлэдэггүй.
 
Орчин үеийн [[Neoshamanism | neoshamanic]], [[Шинэ эрин үе]], мөн [[мифопоэтик эрчүүдийн хөдөлгөөн]] нь овгийн шашны үйл ажиллагаанд өөрөөр оролцоогүй тул хувь хүний ​​танихад "тотем" нэр томъёог ашиглаж байсан нь мэдэгдэж байсан. сургагч багшийн сүнс буюу [[Сүнсний хөтөч | гарын авлага]], гэхдээ үүнийг ерөнхийд нь [[соёлын зүй бус өмчлөл]] гэж үзнэ. <ref name = "Aldred"> Алдред, Лиза, "Хуванцар бөө ба Астрофур нарны бүжиг: Төрөлх нутгийн шинэ эрин үеийн арилжаа. Америкийн Сүнслэг байдал "-д бичсэн: '' Америкийн Энэтхэгийн улирал '' 24.3 (2000) хуудас 329–352. Линкольн: Небраска Пресс Их Сургууль. </ref>
 
== Абориген ба Торрес далайн эргийн арлууд ==
{{Түүнчлэн үзнэ үү | Австралийн абориген ахан дүүс | Мөрөөдөх (Австралийн абориген урлаг)}}
 
[[Австралийн оршин суугчид]] ба [[Торрес Strait Islanders]] болон байгалийн ертөнцийн хоорондох сүнслэг, харилцан харилцааг ихэвчлэн тотем гэж дүрсэлдэг. <Ref name = ": 0"> {{Cite web | url = https: // вэб.archive.org/web/20180614094642/http://www.esc.nsw.gov.au/living-in/about/culture-and-heritage/heritage-studies/heritage-projects-2012/Aboriginal-Totems- in-the-Eurobodalla.pdf | title = Евробаллалла, Алс өмнөд эрэг, NSW даяар абориген тотемуудыг мэдэх, хамгаалах, хүлээн зөвшөөрөх арга замыг судлах: Эцсийн тайлан | сүүлчийн = Дональдсон | анхны = Сьюзэн Дэйл | огноо = 2012 | вэбсайт = Eurobodalla Shire Зөвлөл}} </ref> Олон уугуул иргэд импортын [[Ojibwe хэл | Ojibwe]] "тотем" гэсэн нэр томъёог урьд өмнө болон бие даасан практикийг тайлбарлахад ашиглахыг эсэргүүцэж байгаа боловч бусад хүмүүс энэ нэр томъёог ашигладаг. <Ref name = ": 1 "> {{Cite web | url = https: //www.lowitja.org.au/sites/default/files/docs/DP9-Aboriginal-Spirituality.pdf | title = Аборигений оюун санааны байдал: Абориген философи Аборигений нийгмийн ба үндэс суурь Сэтгэл санааны сайн сайхан байдал | сүүлчийн = Гашуудал | first = Vicki | date = 2009 | вэбсайт = Lowitja Institute | хуудас = 12}} </ref> "токен" гэсэн нэр томъёо нь зарим газарт "totem" -ийг сольсон. <ref name = ": 2"> {{Cite вэб | url = https: //www.environment.nsw.gov.au/nswcultureheritage/IndigenousKinshipNaturalWorld.htm | title = Шинэ Өмнөд Уэльсийн байгалийн ертөнцтэй уугуул ураг төрлийн харилцаа | сүүлчийн = Rose | first = Deborah | last2 = James | first2 = Диана | огноо = 2003 | вэбсайт = www.environment.nsw.gov.au | нэвтрэх огноо = 2019-01-14 | last3 = Уотсон | first3 = Кристин}} </ref>
 
Шинэ Өмнөд Уэльсийн эргийн [[Yuin # Totems | Yuin]] гэх мэт зарим тохиолдолд хүн өөр өөр төрлийн (хувийн, гэр бүл эсвэл овог, хүйс, овог, ёслол гэх мэт) олон тооны тотем байж болно. <Ref name = " : 0 "/> '' хэвлэхyeri '' буюу [[Ngarrindjeri # Ngarrindjeri plastyeri | Ngarrindjeri]] бүлгийн хүмүүс бүгд '' ngaitji '' нэртэй нэг буюу хоёр ургамал, амьтны тотемуудтай холбоотой байв. <ref> {{Cite ном | url = https: //espace.library.uq.edu.au/view/UQ: 319345 / AU0094_NativeTribes_SE_Australia.pdf | гарчиг = Австралийн зүүн өмнөд нутгийн уугуул овог | сүүлчийн = Howitt | анхны = Альфред Уильям | нийтлэгч = [[Macmillan Publishers | Macmillan]] | жил = 1904 | isbn = | байрлал = | хуудсууд}} </ref> Тоонууд нь заримдаа [[moution (хамаатан садны | | moution]]) харилцаанд холбогдсон байдаг (жишээ нь [[Yolngu]]) -ийн вангар харилцаа. <ref> {{Cite web | url = http: //www.dhimurru.com.au/yolngu-culture.html | title = Yolngu Соёл | вэбсайт = DHIMURRU Абориген корпораци | language = en | access-date = 2018-12-19}} </ref>
 
Торрес Стрэйт арлынхан '' auguds '' -ийг ихэвчлэн totem гэж орчуулдаг. <Ref name = ": 1" /> '' augud '' нь '' kai augud '' ("bosh totem") эсвэл '' mugina 'байж болно. augud '' ("бага зэрэг тотем"). <ref> {{Cite book | url = https: //books.google.com/? id = z7kHX6fRnSkC & pg = PA154 & lpg = PA154 & dq = auguds + torres + далайн давалгаанд + аралчид # v = onepage & q = auguds% 20torres% 20strait% 20islanders & f = хуурамч | гарчиг = Кембриджийн Антропологийн экспедицийн Торресийн боомтуудын тайлан: 5-р боть, Баруун арлын социологи, ид шид ба шашин | сүүлчийн = Хаддон | эхний = А. C. | last2 = Гол горхи | эхний2 = W. H. R. | last3 = Seligmann | first3 = C. G. | last4 = Wilkin | Эхний4 = А.
 
Эрт үеийн антропологчид заримдаа абориген ба Торрес Стрэйт арлын тотемизмыг үр удмын удмын хувь хүн ("тотем") -ийг жирэмсэн болоход ([[хээлтүүлэлт хийх]] гэхээсээ илүү эмэгтэйчүүдэд нэвтрэн орох) холбон үздэг байв. [[James George Frazer]] '' Totemism and Exogamy '' -д дурдсанаар, абориген хүмүүс "удмын үрийг бэлгийн харьцаанд шууд ордоггүй гэсэн ойлголттой байдаг бөгөөд ийм үйл явдалгүйгээр хүүхдүүд төрөх боломжтой гэдэгт бат итгэдэг" гэжээ. <ref> {{Cite book | url = https: //books.google.com/? Id = Th_jlN06nPYC & pg = PA191 & lpg = PA191 & dq = Тотемизм + ба + Экзогами + уугуул + хүмүүс + наслалт # v = onepage & q = Тотемизм% 20 ба 20Exogamy% 20ind 20 хүн% 20procreation & f = хуурамч | гарчиг = Тотемизм ба экзогами - мухар сүсэг ба нийгмийн зарим эрт хэлбэрийн талаархи сургаал | сүүлчийн = Фрейзер | анхны = Жеймс Жорж | огноо = 2011 | нийтлэгч = SEVERUS Verlag | isbn = 9783863471071 | байршил = | хуудас = 191–192 | хэл = en}} </ref> Фрэйзерийн дипломыг бусад антропологчид шүүмжилж, <ref> {{Cite book | url = https: //books.google.ch/books? Id = B040KquZAEIC & pg = PA21 # v = onepage & q = өвөг дээдэс% 20now & f = хуурамч | гарчиг = Танихгүй хүмүүст зориулсан газар: Австралийн уугуул оршин тогтнох түүхийн тухай | сүүлчийн = Сугала | анхны = Тони | огноо = 1993-08-09 | нийтлэгч = Кембриджийн их сургуулийн хэвлэл | isbn = 9780521446914 | байршил = | хуудсууд = 36-39 | хэл = en}} </ref> нь 1938 онд '' Байгаль '' дахь [[Алфред Рэдклифф-Браун]] орсон байна. <ref> {{Cite web | url = https://www.nature.com/articles/141263a0|title=Астралийн аборигенуудын тоонд багтсан | сүүлчийн = Рэдклиф-Браун | эхний = A. R. | огноо = 1938-02-12 | вэбсайт = Байгаль | хэл = en | нэвтрэх-огноо = 2019-01-07}} </ref>
 
== Антропологийн хэтийн төлөв
[[Файл: Totem Park pole 1.jpg | эрхий | баруун | 100px | A [[totem pole]] Thunderbird Park дахь [[Виктория, Британийн Колумбия]]]
 
Тотемизм бол [[анимизм | анимист]] шашинтай холбоотой [[итгэл]] юм. Тотем гэдэг нь ихэвчлэн овог зэрэг холбогдох хүмүүсийн бүлгийг сүнслэг байдлаар төлөөлдөг амьтан эсвэл бусад байгалийн гаралтай хүн юм.
 
Эрт үеийн антропологчид ба угсаатны зүйчид [[Жеймс Жорж Фрэйзер]], [[Альфред Корт Хаддон]], [[Жон Фергюсон МакЛеннан]], [[В. H. R. Rivers]] нь хүн төрөлхтний хөгжлийн үе шатыг тусгасан дэлхийн уугуул бус нутгийн уугуул бүлгүүдийн дунд түгээмэл хэрэглэгддэг практик байдлаар тотемизмыг тодорхойлжээ. <Ref name = ": 2" /> <ref name = ": 3" />
 
Шотландын [[угсаатан судлаач]] [[Жон Фергюсон МакЛеннан]] 19-р зууны судалгааны ажлын дараа “'Амьтан, ургамлын шүтлэг' '(1869, 1870) судалгаандаа тотемизмийг өргөн хүрээнд авч үзсэн. name = MacLennan1> MacLennan, J., '' Амьтан, ургамлыг шүтэх '', '' '[Fortnight Review]], боть. 6-7 (1869-1870) </ref> <ref name = "Wolfe1998"> {{иш татсан ном | зохиогч = Патрик Вольф | гарчиг = Суурин колоничлол | url = https: //books.google.com/books? Id = ZdhnThYIgGAC & pg = PA112 | хандалтын хугацаа = 2012 оны 12-р сарын 4 | огноо = 1998 оны 12-р сарын 22 | нийтлэгч = [[Continuum International Publishing Group]] | isbn = 978-0-304-70340-1 | хуудас = 111–}} </ref> МакЛеннан тотемист үзэгдлийн өвөрмөц гарал үүслийг тайлбарлахыг эрэлхийлээгүй боловч хүн төрөлхтөн [[эрт дээр үеэс]] бүхэлдээ тотемистик үе шатыг туулж ирснийг илтгэхийг эрэлхийлжээ. <Ref name = MacLennan1 />
 
Шотландын өөр нэг эрдэмтэн [[Эндрю Ланг]] 20-р зууны эхэн үед тотемизмын тухай [[Номинализм | нэрлэсэн]] тайлбарыг, тухайлбал, байгалийн бүлгээс totemistic нэрийг сонгохдоо орон нутгийн бүлэг буюу овог аймгууд байжээ. ялгах шаардлагатай байгаа тохиолдолд хариу үйлдэл үзүүлэх. <ref name = Lang> Эндрю Ланг А., '' Тотемизмийг судлах арга '' (1911) </ref> Хэрэв нэрний гарал үүсэл мартагдсан бол Ланг маргаан хийв. энэ нэрийг нэг удаа гаргаж авсан обьект ба эдгээр нэрээр нэрлэсэн бүлгүүдийн хоорондын нууцлаг харилцаа. Байгалийн домогоор дамжуулан амьтан, байгалийн объектыг тухайн нийгмийн нэгдлийн хамаатан садан, асран хамгаалагч, өвөг дээдэс гэж үздэг байв. <Ref name = Lang />
 
Британийн антропологич [[Сэрт Жэймс Жорж Фрэйзер]] 1910 онд '' Тотемизм ба Экзогами '' хэмээх бүтээлийг [[Австралийн уугуул уугуул иргэд]] ба [[Далайн уугуул ард түмэн | Меланесянчууд]] нарын судалгаанд үндэслэсэн дөрвөн боть бүтээлийг 1910 онд хэвлүүлжээ. энэ чиглэлээр бусад зохиолчдын бүтээлийг нэгтгэсэн. <ref name = Frazer1> '' Тотемизм ба Экзогами. Эрх мэдэл ба нийгмийн зарим эрт хэлбэрийн тухай роман '' (1911-1915) </ref>
 
1910 он гэхэд тотемизм гэдэг ойлголт нь соёл хоорондын нийтлэг шинж чанартай байдаг гэсэн санааг шүүмжилсэн тул Оросын Америк угсаатны зүйч [[Александр Голденвейзер (антропологч | | Александр Голденвейзер]] тотемист үзэгдлийг хурц шүүмжлэлд өртөв. Голденвейзер нь уугуул австраличууд ба [[Британийн Колумб дахь анхны үндэстнүүд]] харьцуулж, тотемизм, экзогами, нэрлэх, тотем, гарал үүсэл, ёслол, дахин төрөх, харуул хамгаалагчид, нууц нийгэмлэг, урлаг зэрэг шинж чанаруудыг бодитоор илэрхийлсэн болохыг харуулсан. Австрали, Британийн Колумбиа, Австралийн өөр өөр ард түмэн, Британийн Колумбийн янз бүрийн ард түмний хооронд маш ялгаатай. Тэрээр дараа нь тотемизмтэй холбоотой зарим ёс заншлыг totemism-тай холбоогүй гэдгээ харуулахын тулд анализаа бусад бүлгүүдэд өргөжүүлжээ. Тэрбээр тотемизмын хоёр ерөнхий тодорхойлолтыг санал болгосноор нэг нь: "Тотемизм гэдэг нь тодорхой нийгмийн нэгжүүдийн сэтгэл хөдлөлийн үнэ цэнэтэй объект, тэмдэгтэй холбогдох хандлага юм." <Ref name = ": 3"> Goldenweiser A., ​​' 'Тотемизм; Аналитик судалгаа '', 1910 </ref>
 
Францын социологийн сургуулийн үндэслэгч [[Эмиль Дюркгейм]] тотемизмийг [[социологийн]] болон теологийн үүднээс авч үзэн цэвэр шашныг маш эртний хэлбэрээр олж илрүүлэхийг оролдсон бөгөөд [[гарал үүслийг харахыг хүссэн] шашин]] тотемизмд оршино. <ref> Дюркгейм Е., '' Тотемизм '' (1910) </ref>
 
Британийн нийгмийн антропологийн тэргүүлэх төлөөлөгч, [[А. Р.Рэдклифф-Браун]], тотемизмын талаар огт өөр үзэл бодолтой байв. [[Франц Боас]] шиг тэрээр тотемизмыг аливаа нэгдмэл байдлаар дүрслэх боломжтой гэдэгт эргэлзэж байв. Энд тэрээр Английн нийгмийн антропологийн өөр нэг эхлэгч [[Бронислав Малиновски]] -ыг эсэргүүцэж, тотемизмын нэгдмэл байдлыг ямар нэгэн байдлаар батлахыг хүссэн бөгөөд уг асуудлыг угсаатны үүднээс биш биологийн болон сэтгэлзүйн үүднээс илүү хандсан юм. Малиновскийн үзэж байгаагаар тотемизм нь соёлын үзэгдэл биш, харин байгалийн ертөнц дэх хүний ​​үндсэн хэрэгцээг хангахыг хичээсэний үр дүн байв. Рэдклиф-Брауны тухайд тотемизм нь өөр өөр газар, байгууллагуудаас авсан элементүүдээс бүрдсэн бөгөөд тэдгээрийн нийтлэг зүйл бол хүрээлэн буй орчны хэсэг хэсгүүдийг байгальтайгаа холбож тайлбарлах ерөнхий хандлага юм. Радклифф-Браун Дюркгеймийн ариун ёслолын онолыг эсэргүүцэж, байгалийг түүнээс хоёрдогч бус нийгмийн дэг журамд оруулсан гэсэн байр суурийг баримталжээ. Эхлээд Малиновскитай ярихад амьтан "идэх нь сайн байвал тотемист болдог" гэсэн үзэл бодлыг хуваалцжээ. Дараа нь тэр үзэл бодлын ашиг тустай гэж үзсэн тул матар, ялаа гэх мэт олон тоть аюултай бөгөөд тааламжгүй байдаг. " ref name = Radcliffe-Brown1> Radcliffe-Brown A., '' Анхан шатны нийгэм дэх бүтэц ба үйл ажиллагаа '', 1952 </ref>
 
1938 онд [[Бүтцийн функционализм | бүтцийн функционалист]] антропологич [[А. П.Элкин]] '' Австралийн аборигенууд: Тэднийг хэрхэн ойлгох вэ? '' Түүний тотемизмын хэв шинжид найман "хэлбэр" ба зургаан "функц" багтжээ. <Ref name = ": 2" />
 
Тодорхойлсон хэлбэрүүд нь:
 
* хувь хүн (хувийн тоть),
* хүйс (хүйс тус бүрт нэг нийтээр),
* тайван байдал ("овог" нь хоёр бүлгээс бүрддэг, тус бүр нь тотем),
* хэсэг ("овог" нь дөрвөн бүлгээс бүрдэнэ, бүгд тус бүрдээ тотем),
* дэд хэсэг ("овог" нь тус бүрдээ нийтдээ найман бүлгээс бүрддэг),
* овог (нийт хүн төрөлхтөн тотем эсвэл тотем хуваалцдаг бүлэг),
* орон нутгийн (тухайн нутагт амьдардаг эсвэл төрсөн хүмүүс тотем хуваалцдаг) ба
* "олон" (бүлгийн хүмүүс нийт тоог хуваалцаж байна
 
Дараах функцуудыг тодорхойлсон болно.
 
* нийгэм (тотемууд гэрлэлтийг зохицуулдаг бөгөөд хүн ихэвчлэн тэдний тотины махыг идэж чаддаггүй),
* шашин шүтэх (нууц байгууллагад хамаарах зүйлс),
* ойлголт (олон утгатай),
* мөрөөдөл (хүн бусад хүмүүсийн мөрөөдөлд энэ тоть шиг харагддаг),
* ангиллын (тотем нь хүмүүсийг ялгадаг) ба
* туслах (тотем нь эдгээгч эсвэл ухаалаг хүнийг тусалдаг).
 
Элкиний типологи дахь нэр томъёо нь өнөөдөр заримыг ашигладаг гэж үздэг боловч абориген зан заншил нь түүний хэлснээс илүү их ялгаатай байдаг. <Ref name = ": 2" />
 
Орчин үеийн [[структурализм]] -ын гол төлөөлөгчийн хувьд Францын угсаатны зүйч [[Клод Леви-Страусс]], мөн түүний '' Le Totemisme aujourd'hui '' ("Totemism Today" [1958]) <ref name = "L -S1 "> (Lévi-Strauss C., '' Le Totémisme aujourd'hui '' (1958); англи хэлээр '' Totemism '', [[Родни Нидхам]] бичсэн. Бостон: Бикон Пресс, 1963 </ / ref> талбарт ихэвчлэн дурдагддаг.
 
21-р зуунд Австралийн антропологчид энэ нэр томъёо нь анх [[Ojibwe]] -ээс бусад соёл иргэншлээс үл хамааран өөр өөр [[Абориген Австраличууд | Австралийн уугуул Австрали]] ард түмнүүдэд ч "тотемизм" -ийг хэр зэрэг ерөнхий хэмжээнд нэгтгэж болох талаар эргэлзэж байна. гаргаж авсан. Роуз, Жеймс, Ватсон нар үүнийг бичжээ: <ref name = ": 2" />
 
{{Quote | text = 'totem' гэсэн нэр томъёо нь нэг л хэрэгсэлгүй болох нь батлагдав. Илүү нарийн товчлол шаардагдана, дахин энэ асуудалд бүс нутгийн өөрчлөлт орно. | Sign = | source =}}
 
=== Уран зохиол ===
Яруу найрагчид ба түрээслэгчдэд
Anonymous user