"Ханбалиг"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
Чингис хааны отгон хүү [[Тулуй|Тулуйн]] хөвгүүн [[Хубилай хаан|Хубилай]], хаан суудалд суугаад 1260 онд улсын нийслэлийг [[Хар Хорум|Хархорумаас]] [[Шанду]] руу шилжүүлсэн юм. 1267 онд дахин зарлигдаж, урьдын [[Алтан улс|Алтан улсын]] Дунд нийслэл буюу өнөөгийн Бээжин хотыг улсын нийслэлээр тунхагласан бөгөөд 1272 онд '''Хаанбалгас''' хэмээх алдар хайрласан нь '''Их нийслэл''' гэсэн утгатай Дайду хэмээх хятад нэрийн хамтаар цагийн уртад хэрэглэгдсээр иржээ.
 
[[Марко Поло]]<nowiki/>гийн "'''Орчлонгийн элдэв сонин'''" номонд дурьдахдаа:
[[Марко Поло]]<nowiki/>гийн "'''Орчлонгийн элдэв сонин'''" номонд дурьдахдаа: ''“Жил бүрийн өвлийн арван хоёр, нэг, хоёрдугаар сарыг их хаан Катай орны нийслэл Хаанбалгас хотноо өнгөрөөнө. Энэ хотод түүний асар том орд өргөө байдаг. Дайду хэмээх энэ том хотыг хэрхэн юуны учир барьж байгуулсан бэ? гэвэл Катай хэмээх энэ нутгийн арвин устай их мөрний эрэг дээр эртний түүхт Ханбалик хот орших бөгөөд энэ нэр нь манай хэлээр бол “Бурхдын хот” гэсэн утга санааг илэрхийлж байгаа юм. Гэтэл их хааны зурхайч төлөгч нар Ханбалик хотын иргэд оршин суугчид нэгэн цагт Их Монгол гүрний эсрэг босон тэмцэлдэх юм байна гэж мэргэ төлгөнд бууж байгааг их хаандаа айлтган сонордуулжээ. Зурхайч төлөгчдийн энэ мэргэ их хааныг шинэ хот барьж байгуулах үйл хэрэгт түлхэж, даруй санаа оноогоо хэрэгжүүлэх ажилд шуурхайлуулжээ. Ингээд шинэ хотоо их устай голын нөгөө эрэгт, хуучин хотын зэргэмжээ барьж байгуулсан бөгөөд шинэ хотоо Дайду хэмээн нэрийдсэн амой“''<ref name=":0">http://www.tolgoilogch.mn/_dkodu8pj6q</ref> хэмээн өгүүлсэн байдаг.
 
хэмээн өгүүлсэн байдаг.
 
[[Хубилай хаан|Хубилай хааны]] шууд удирдлага дор [[Юань улс|Юань улсын]] [[Төвлөн засах яам|Төв засгийн газрын]] шадар сайд [[Лю Бинжун]] гэгч шинэ хотыг барьж байгуулах ажлыг ерөнхийлөн удирдаж, араб угсаатан [[Еэхэдир]] гэгч хааны гол гол орд харшийн зураг төслийг төлөвлөн үйлдсэн байдаг. Хятад эрдэмтэн [[Гуо Шоузин]] тэргүүлэн их хотын усан хангамж, ус сувгийн бүтээн байгуулалтыг удирдаж, Хаанбалгасаас өмнөд Хятадын [[Тунжоу]] хүртэлх хэдэн мянганы урттай Их суваг хэмээх хиймэл голыг барьж байгуулах ажлыг эхлүүлсэн юм. 1285 он гэхэд Хаанбалгас-Дайдугийн гол гол орд харш, өнөөгийн Бээжин хотын төвд орших Бэйхай цэцэрлэгийн орчимд оршиж асан хааны ордон, тэр үед Тай-еэчи, өнөөдөр Бэйхай гэх болсон хиймэл нуур цөөрмийн баруун эрэгт орших Лунфугун хэмээх хунтайж Чингим ба бусад агь ноёд, хатад, гүнж нарын суух орд харшийг барьж дуусгажээ. Түүнчлэн төрийн гол яамд, албан байгууллагуудын ордон өргөө, Түчэн буюу Шороон хэрэм гэж нэрлэгддэг хотын бэхлэлт хэрэм, Хэнгэрэгт асар, Хонхот асар, Түмэн амгалант сүм буюу өнөөгийн Хубилай хааны Цагаан суваргат сүм зэрэг гол гол барилга байгууламжуудыг барьж дуусгасан юм.<ref name=":0" />