"Монгол Алтайн нуруу"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
No edit summary
No edit summary
'''Монгол Алтайн мужнуруу''' нь монгол орны баруун хагаст , улсын[[Монгол улс|монгол]]-[[Хятад улс|хятадын]] хил дагуу баруун хойноос зүүн урагш чиглэн 800 гаруй км урт сунаж тогтсон уулсынуулс системээс хамаардаг Монголбөгөөд [[Алтайн нуруу]]ны ньзүүн Говь-Алтайнурд хэсэгтхэсгийг оршинбүрдүүлнэ. тогтондогМонгол баАлтайн нуруу нь Говь-Алтайн нуруу болон үргэлжлэх ба баруун талдаа Их Нууруудын хотгор, өмнө талдаа Баруун хуурайн хотгортой тус тус хиллэнэ. Монгол Алтайн нурууны ноён оргил нь 4374 метр өндөрөндөртэй [[Хүйтэн уул]] юм. Хүйтэн уулаас 3375 метр өндөр Гичгэний нуруу хүртэл 100 километр орчим урт цувралдан зэрэгцсэн уулсыг [[Алтайн нуруу]] гэнэ. Энэхүү нурууны 3500-4000 метр өндөрт нь мөсөн голууд оршдог. Хамгийн том нь [[Цагаан голынгол]]ын эхэнд 20 гаруй километр урт үргэлжлэх [[Потанины мөсөн гол]] юм. Алтайн нурууны таван их оргилыг нэрлэвэл, Хүйтэн оргил 4374 метр, Найрамдал оргил 4082 метр, Малчин оргил 4037 метр, Бүргэд уул 4068 метр, Өлгий оргил 4050 метр юм. Хүйтэн оргилд анх 1956 онд Монголын уулчид мөрөө гаргаснаас хойш эдүгээ хүртэл нийт 650 гаруй уулчид гарчээ. Тус мужийн нутаг нь Баян-Өлгий аймгийн нутгийг бүхлээр нь, Ховд аймгийн ихэнх, Увс, Говь-Алтай аймгийн баруун хэсгийг тус тус хамарна. Монгол Алтайн гол нуруу баруун хагаст далайн түвшнээс дээш дунджаар 3200-3500м өргөгдөн улсын хилийн дагуу оршино Монгол Алтайн нурууд зүүн өмнөд чиглэлийг дагаж тогтсноор барахгүй салбарууд нь ч гэсэн мөн ойролцоо чиглэлтэй юм. Уулын орой, хяр, голдуу хавтгай, хажуунууд нь нэлээд эгц буюу өөрөөр хэлбэл ерөнхийдөө эртний тэгшрэлийн гадарга геологийн хожуу үед өргөгдсөн байдалтай ажээ. Энд мөстлөгийн хунх маш ихтэй, уулын ихэнх хажууг чулуун нурагнуранги, асга эзэлсэн, энэ нь ялангуяа өвөр хажууд нь бүр ч их. Физик өгөршил, тэр дундаа хүйтний өгөршилд их өртсөн, ар хажууд нь тагийн дэнж үүссэн байдаг. Олон жилийн болон алаг цоог цэвдэг тархсан ба улирлын хөлдөлтийн гүн нь 2,9-4,5м хүрнэ. Дөрөвдөгчийн мөстлөгийн ул мөр их, ялангуяа хамгийн өндөр баруун хагаст бүр ч элбэг юм.Монгол Алтайн мужид ой мод бараг байхгүй. Зөвхөн Хархираа, Түргэний уулсын зүүн хажуу, Ховд голын эх орчмоор тайга орчмын шинэсэн ой тодорхой ареалд тархжээ. Сагсай голын эх, Булган голын дагуу сибирьсибирийн шинэснээс бүрдэх хэсэг төгөл ойтой.
 
[[Ангилал:Азийн нуруу]]