"Их-Уул сум (Хөвсгөл)"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
 
Хотгойдын шадар ван [[Чингүнжав]] Манжийн түрэмгийлэгчдээс зугтаж явахдаа одоогийн Их-Уул сумын Асгат багийн баруун давааг даван одсон гэсэн түүх байдаг. Түүний хайртай хонгор морь баруун давааны бартааг үл ажран тэнхээт хүлгийн ёрыг гаргаж замын хар хатираагаар давахыг харсан нутгийн ардууд түүнээс хойш баруун давааг Хонгорын даваа гэж нэрлэх болжээ. Хожим нь Шадар Ван Чингүнжав ар зуслангийн Ангархайн ам гэдэг газар гал түлж цай чанаж ууж байгаад баригджээ.
 
Их-Уул суманд хамгийн өндөр нь Халзан Бүргэдтэй уул ар зусланд байдаг. Халзан Бүргэдтэй уул ххк захирлаар Их-Уул сумын уугуул Бэсүд Дашнямын Самбуу-Ёндон ажиллаж байна.
==Газарзүй==
Зураач Уран барималч Түүхийн ухааны Доктор (Ph.D) Бэсүд Дашнямын Отгонтөгс Хөвсгөл аймгийн Их-Уул суманд төрсөн. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотод үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний удирдагч, ‘’Шадар Ван Чингүнжавын хөшөө’’, Хөвсгөл аймгийн Чандмань Өндөр сумын Ариг голын хөвөөн дээр ‘’Алун Гоо’’ хатны хөшөөг барималч Д.Цэдэн-Ишийн хамтаар бүтээжээ.
Их-Уул сумын хамгийн өндөр цэг нь Халзан Бүргэдтэй уул.
2003 оноос АНУ-ын Rockford IL хотод ажиллаж амьдарч, Дэлхийн Монголчуудын Холбоо ТББ-ийн тэргүүнээр ажиллаж эл холбооны шугамаар http://www.worldmongol.org/ http://www.rockfordbusinesscenter.org/ вэб сайт ажиллуулж Монголын түүх соёл, дүрслэх урлагын хөгжлийг сурталчлах чиглэлээр багагүй ажил хийж байна.  2012 онд Монголын Дүрслэх урлагийн 100 жилийн түүхэн харьцуулсан би даасан судалгаа хийж Монголд анх удаа Монголын Дүрслэх Урлагийн түүхийг багцалж ном болгон хэвлүүлсэн бөгөөд удахгүй АНУ болон гадаадын бусад оронд Англи хэл дээр гаргахаар ажиллаж байна. Мөн Хөвсгөл аймгийн Олон нийтийн санал асуулгаар. "BEST OF KHUVSGUL 2014" Оны Шилдэг судлаач, эрдэмтэн болсон.  <nowiki>http://bestof.khuvsgulnews.mn/</nowiki>
==Эдийн засаг==
2004 оны байдлаар 140,000 толгой мал тоологдсоны 49,000 нь [[хонь]], 73,000 нь [[ямаа]], 10,000 нь [[үхэр]] буюу [[сарлаг]], 8,800 нь [[адуу]], 46 нь [[тэмээ]] байв<ref>[http://web.archive.org/web/20070322212959/http://202.131.5.91/mal_tool/livestock2004.pdf Статистикийн Төв Газар: 2004 оны мал тооллого, х.111]</ref>. 2011 оны байдлаар 234 мянган толгой мал тоолуулсан нь аймагтаа төдийгүй улсад дээгүүр орох үзүүлэлт юм.
 
1997 онд сумын төв нь Төвийн эрчим хүчний системд холбогджээ.
 
==Хүмүүс==
*Дашнямын Отгонтөгс - зураач, уран барималч, түүхч
 
== Ном зүй ==