"Христ итгэл"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
[[Файл:Carl Heinrich Bloch - The Resserection.jpg|thumb|Карл Хейнрич Блоч - Дахин амилсанАмилсан нь]]
'''Христийн шашин''' эсвэл '''ХристИтгэл''' нь [[Есүс Христ]] гэх Бурханы Хүү, хүн төрөлхтнийг аврахаар Мессиа ([[Еврей хэл|еврейгээр]] Аврагч) ирж аварна гэсэн онолыгитгэлийг заадаг шашин/итгэл. Тооцоогоор нийт дэлхийн хүн амын 1,5 тэрбумаас 2,1 тэрбум хүн нь ХристИтгэлд итгэдэг ба энэ нь Дэлхийн нийт хүн амын 33,32% юм. Анхны ХристИтгэл чуулган нь ганц сургаал, ганц урсгалтай байсан боловч ХристИтгэлийн түүхэнд [[Библи|Библийн]] тайлбар, онол сургаалаас олон урсгалд хуваагдсан. Хамгийн том 3 урсгал нь [[Католик урсгал|Католик]], [[Ортодокс]], [[Протестант]] болно. [[Монгол хэл|Монгол хэлэнд]] нэршлийг ХристИтгэл, Христийн шашин, Христос гэх мэтээр нэрлэсэн байдаг бөгөөд эдгээрээс '''''ХристИтгэл''''' нь зөв гэж үздэг. Учир нь Христэд итгэдэг учраас буюу итгэл нь Христэд байсан тул ХристИтгэл гэдэг нэр томьёо илүү ойр буудаг.
 
== Судар ==
ХристИтгэлийн урсгал бүр өөр өөр сургаал онолтой боловч дараах үндсэн сургаалуудад итгэдэг. Энэ нь:
=== Теологийн сургаал ===
* '''Ганц Бурхант үзэл буюу [[Монотеизм]]''': Сансар огторгуй, орчлон ертөнц дээр хамгаас дээр оршигч Ганц Бурхан байдаг гэж үздэг. Тэр өнгөрсөнд ч, одоо ч, ирээдүйд ч үүрд мөнх байна гэх ба Ёхова, Яавэ зэргээр нэрлэдэг. Монголын Христэд итгэгчид "Бурхан", "Мөнхийн Эзэн", "Ертөнцийн Эзэн", "Эзэн Бурхан", "Хүчит Нэгэн", "Түмэн Цэргийн Эзэн", "Тэнгэрбурхан (Католик сүмийн хэллэг)" гэх мэтээр монгол хэлнээ орчуулан нэрлэсээр байна.
* '''[[Ариун Гурвал]]''': Нэг Бурхан боловч 3 бодьгалиас бүрдэх бөгөөд энэ нь Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс болно. Эцэг Бурхан бол дээр дурдсан Ертөнцийн Эзэн, Хүү нь Есүс Христ, Ариун Сүнс нь Бурханы туйлын Ариун Сүнслэг Биет (Spirit). 3 бодьгал нь үргэлж цугтаа, бие биенээсээ тусад оршиж чадахгүй. Бие биетэйгээ нэг байснаар цорын ганц Бурханыг бий болгодог. Эцэг нь Бурхан, Хүү нь Бурхан, Ариун сүнс нь Бурхан гэх боловч эдгээр нь цугтаа байснаар ганц л Бурханыг бий болгодог. Аль алингүйгээр оршихгүй. Хэдий 3 Бурхан мэт ойлгогдох боловч нэгдэлээр оршигч ганц Бурхан гэж үздэг.
* '''Бүтээл''': Бурхан орчлон ертөнц, түмэн амьд биес болон Өөрийн дүр төрхийн дагуу эрэгтэй, эмэгтэй хүнийг бүтээсэн ба тэднийг [[Адам]], [[Ева]] гэдэг байсан.
Христийн нас барсны дараа түүний дагалдагч нар хүмүүст Түүний сургаалыг үргэлжлүүлэн номлож, хүмүүст усан баптисм хүртээж, итгэхийг уриалж байлаа. Зарим Иудей хүмүүс тэднийг буруу номтон, гаж урсгал хэмээн Ромын шүүхэд гомдол гаргасан боловч Ромын шүүх Христэд итгэгчдийг Иудей шашны нэг урсгал гэж үзсэн байна. Ромын эзэн хаан Неро (МЭ 54-68 он) Христэд итгэгч хүмүүсийг хоморголон устгаж байсан ба МЭ 60 оноос эхлэн энэ явдал улам эрчимжсэн.
 
313 оноос эхлэн Ромын Эзэнт Гүрэн ХристИтгэлийг хууль ёсны байр сууртай гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Ингэснээр ХристИтгэл хөгжиж эхэлсэн ба Есүсийн амилсан өдрийнөдрийг тэмдэглэх буюу [[Амилсан баяр|Амилсан баярыг]] тэмдэглэж эхлэсэн. Мөн түүнчлэн 12 сарын 25-нд Христийн төрсөн өдөр буюу "[[Христмас]]", монголчилбол "Зул сарынМэндэлсэн баяр"-гыг (ГэвчЗаримдаа Зул Сар гэдэггэж орчуулдаг нь Буддын шашины Зулын хорин тавны өдрийн нэр бөгөөд энд дурдагдаж буй Христмас гэсэн нэр томьёонд тохирсон төдийлөн сайн орчуулга биш болно.) тэмдэглэж эхлэв.
1054 онд ХристИтгэлд хагарал гаран Католик ба Ортодокс буюу Үнэн Алдартан хэмээн салав. Католикыг мөн Ромын Католик гэдэг. МЭ 16-р зуунаас Европт эхэлсэн шашин, улс төрийн шинэтгэлийн үеээр Протесстант урсгал Католик урсгалаас гарсан бөгөөд өмнөхөөсөө илүү их тархсан.
=== Орчин үед ===
756

edits