"Булган хатан"-ны өөр хувилбарууд

засварлах хураангуй байхгүй
No edit summary
No edit summary
'''Булган'''<ref>Ч.Содбилэг: "Хятад 卜鲁罕 ''Bolǔhǎn'' нэрийг нь монголоор «Бурхан» гэж зарим номонд бичсэн байдаг. Гэвч «Булган» нь зүйтэй". </ref> (?-1309 он)<ref>хятад сурвалжнаа 1307 онд нас барсан гэсэн.</ref> — [[Юань улс]]ын [[Төмөр өлзийт хаан]]ы гуравдугаар, хайрт '''[[хатан]]''' байв.
'''Булган хатан''' нь [[Баяд]] аймгийн бүсгүй бөгөөд Өлзийт Төмөр хааны дэд хатан нь байжээ. 1307 онд [[Өлзийт Төмөр хаан]] нас барсны дараа Ань си ван цолтой Анандыг хаан болгохоор хуйвалдаж байгаад баригдаж шоронд оржээ. 1309 онд тэр хоёрыг Хайсан хүлэг хаан цаазалан хороов.
 
== Намтар ==
Булган хатан [[баяд]] аймгийн үр. Төрсөн он тодорхойгүй.
 
1296 онд Өлзийт хааны татвар эм болсон. 1299 оны 10-р сард<ref name="содбилэгюань">Ч.Содбилэг: "Юань улсын судар.114-р дэвтэр. Хатад татварын намтар"</ref> хааны хоёрдугаар хатан болсон. Төрөлхийн сүүхэйтэй нэгэн байсан ба [[Шилийндалай]] их хатнаас илүүтэйгээр хааны хайр ивээлийг хүртэж, хааныг өвчтэй байх үед нь сайд түшмэлийн айлтгалыг дамжуулдаг нэгэн байсан.<ref name="содбилэг">Ч.Содбилэг. «Монголын Их Юань улсын түүх». 262-р тал. Улаанбаатар. 2010 он.</ref> Бараг төр барьж байв.
 
1306 онд Булган хатан нийслэл Дайдуд Ваннин сүмийг бариулав.<ref name="содбилэгюань"/>
 
=== Ананд ван ===
Төмөр өлзийт хааныг нас барсан 1307 оны 3-р сард Булган бэлэвсэн хатан Ахуудай чинсан, Мөнхтөмөр ван, Сайшаагч түшмэл, Бадам, Баян, Хэрэйд нартай үгсэж Мэнхэлэгийн хүү [[Ананд ван]]г хаан болгохыг зорьжээ. Хайр сэтгэлийн холбоотой байсан.
 
Хөнаньд<ref>хятад сурвалжнаа Хөнаньд байсан гэв.</ref> байсан, Дармабалын хүү [[Аюурбарбад]] ордныг цэрэглэн эзэлж, Булган хатан Ананд нарыг хорьсноор Өлзийт хааны нэр заасан, Аюурбарбадын ах [[Хайсан]] ханхүү 1307 оны 5-р сард<ref>хятад сурвалжнаа 5-р сар гэсэн.</ref> хаан ширээнд заларсан.<ref name="содбилэг"/> Хайсанг хаан болохыг Хархасун чинсан дэмжиж байв.
 
Булган хатан хоёр жил шоронд хоригдож 1309 онд Хайсан хүлэг хааны зарлигаар цаазаар авахуулжээ.<ref name="содбилэг"/>
 
== Сурвалж, тайлбар ==
{{лавлах холбоос|2}}
 
{{s-start}}
33,756

edits