"Түмэн засагт хаан"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
|}}
 
Олноо '''Түмэн Засагт хаан''' хэмээн алдаршсан, [[Дарайсүн гүдэн хаан]]ы ууган хүү тэрбээр [[1539]] оны шаргачин гахай жилд төрсөн бөлгөө.
 
Түмэн Засагт хаан нь бутралын үеийн бага хаадын нэг бөгөөд [[Умард Юань]] гүрнийг захиран суудаг байжээ.
 
== Улс төрийн үйл ажиллагаа ==
Түүнийг хаан ширээнд сууж байх хугацаанд монголчуудын эв нэгдэл дахин нэг сэргэсэн билээ. Тэрээр [[1558]] оноос [[1592]] он хүртэл хаан ширээнд суусан ба эхэн үедээ тэрээр [[Урианхай]] болон [[Дархад]]уудыг өөртөө элсүүлж чадсан бөгөөд энэ зуур түүний цусан төрлийн хамаатнууд болох [[Абтай хан]] болон [[Хутагтай Сэцэн Ханхунтайж]] нар нь [[Дөрвөн Ойрад]]ыг нэгтгэсэн нь Монголын эв нэгдэл дахин нэгэн удаа бага зэрэг сэргэхэд нөлөөлсөн.
ихээхэн хувь нэмэр болжээ.
 
[[ТөвМин Хятадулс|Умард Хятадыг]]ыг дайлаар мордож байх үедээ Түмэн Хаан, [[ХөхХалх нуур]]ыгЖарудын өөрийнСубухай эрхшээлдээүйзэн оруулжнарын чадсанцэрэг гавъяатайЛяодуны билээхотуудыг дайлж байсан. Үүний дүнд нэгэн үе Мин улстай худалдаа наймаа хийхэд хүргэж байжээ.
 
1576 ондоноос Түмэн ЗасагтАлтан Хаанхан болон бусад ноёд Төвдтэй холбоо тогтоож монголчуудад [[Төвд]] нутгийн [[БуддынШарын шашин|Буддыншар малгайтны шашныг]] дэлгэрүүлэхийг дэмжиж энэ үед БуддынТүмэн шашинхаан, нэлээдХөх дэлгэрчээнуурт очсоноор Говийн өмнөд хэсэгт шарын шашныг төрийн шашин болгожээ. МөнҮүнээс Түмэнулбаалаад нь1580-аад [[Ихоны Засагүед Хууль]]дХалх Монголд, 1590-1600 - аад оны үеэс Ойрад Монголд түгэн үндэслэндэлгэрэхийн өөрийнэхлэл хуулийгсуурийг зохиосонтавьсан байнабайдаг.
 
Түмэн хаан, засаглалынхаа үед дараах арга хэмжээг явуулжээ.
Түмэн хаан шинэ засаг цаазыг зохион явуулсан тул Түмэн засагт хаан гэж түүхэнд алдаршив. Тэр [[1592]] оны хар луу жил насан өөд болжээ.
* Шинэ засаг цаазыг зохион явуулж, засаг цаазыг чангатагасан
* Төв засгийн газарыг байгуулж, зургаан түмнээс нөлөө бүхий ноёдыг суулгаж, жил бүр хуралдан нутаг бүрийн асуудлыг шийдэх болсон
* Мин улстай хийх худалдааг чухалчлан эе найр, цэрэг дайны аргыг хослуулснаар эдийн засгийн байдлын талаар сэргэж эхэлсэн.
* Цахар түмнийг авч зүүнээс барууншлан Шилийн голын орчимд шилжин сууж, төвлөрөх болсон. Энэ нь хожим Цахарын хаан гэж дуудагдахад хүрсэн.
* Төрд үл захирагдах байдлын эсрэг хандаж, цэргийн хүчийг татан төвлөрүүэхийг чармайх болсон
Түмэн хаан шинэнь засаг цаазыг зохиончангалж, явуулсанёс журамыг сайжруулсан тул Түмэнтүүхэнд '''засагт хаан''' гэж түүхэнд алдаршив. Тэр [[1592]] оны хар луу жил насан өөд болжээ.
 
Тэр [[1592]] оны хар луу жил тэнгэрт хальжээ.
 
== Гэр бүл ==
'''Эцэг''': [[Дарайсүн гүдэн хаан|Дарайсүн хаан]]
 
Эх: ?
 
Хатад: ?
 
'''Хөвүүд:'''
# [[Буян сэцэн хаан]]
# Байшинхор тайж
# Зайсан тайж
# Мангуу тайж
# Үйзэн тайж
# Эсэ тайж
# Сонин тайж
# Тайгун тайж
# Боди тайж
# Сагрул тайж
# Санжа орчи тайж
# Дүүрэн тайж
# Энх тайж
{{s-start}}
{{Залгамжлал
| өмнө = [[Дарайсүн Хүдэн хаан]]
| албан_тушаал = [[Монгол хаад|Монголын хаан]]
| дараа = [[Буян сэцэн хаан]]
| он = [[1558]]-[[1592]]
3,146

edits