"Туркууд"-ны өөр хувилбарууд

б
no edit summary
No edit summary
бNo edit summary
{{Ард түмэн
|нэр_анги = ТүркТурк үндэстэн<br> {{mongolUnicode|ᠲᠦᠷᠻ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠲᠡᠨ|h}} <br> [[Түрк хэл бичиг|Türk(ler)Türkler]]
|зураг = [[Зураг:Atatürk.jpg|200px]]
|хэмжээ =
|тайлбар = [[Мустафа Кемаль Ататюрк]]
|бичгийн_нэр = олон тоо — '''туркууд'''
|улстай_үндэстэн = тийм
|онцлох_нэрс = орос, англи бичгээс → Турк<br>түрк дуудлага, бичгээс → Түрк<br>түрэг-монгол үсгийн зохицлоос → Түрэг
|нутаг_орон = Дэлхий даяар — '''66-70 сая''' (багцаа). Үүнээс:<br>{{TUR2}} — 55.5 сая (тооцоо)<ref>[http://www.milliyet.com.tr/2007/03/22/guncel/agun.html 55 milyon kişi 'etnik olarak' Türk]</ref>
{{GER2}} — 3.5 сая (багцаа)<ref>[http://www.europeaninstitute.org/October-2010/merkel-stokes-immigration-debate-in-germany.html Merkel Stokes Immigration Debate in Germany]</ref><br>
{{BUL2}} — 746,664 ([[2001]])<ref>[http://www.nsi.bg/Census/Ethnos.htm Национален статистически институт. Окончателни резултати от Преброяване 2001. Население към 01.03.2001 по области и етническа група.]</ref><br>
|хэл_аялгуу = төрөлх [[Түрктурк хэл]] болон, бусад хэл
|бичиг_үсэг = [[латин үсгийн түрк бичигүсэг]] (1929 оноос)
|шүтлэг = Ханафи[[лалын болоншашин]] Сунни(олонх дэгтнь [[Лалын шашинлал|суннит]])
|хэл_угсаа = [[Түрэгтүрэг угсаатан]] ([[түрэг хэлний бүлэг|түрэг төрлийн хэлтэн]])
|ойр_төрөл = [[Азербайжаназербайжан үндэстэн|Азербайжаназербайжан]], [[Түркментуркмен үндэстэн|Түркментуркмен]], [[Гагаузгагауз ястан|Гагаузгагауз]]
|дотроо =
}}
 
'''Түрк''' (улс угсаанаас ялгаснаар '''Түрк үндэстэн''') — [[Турк]] улсын үндсэн хүн ам, [[Түрэг]] хэл-угсааны [[ард түмэн]], 66 сая хүнтэй [[үндэстэн]].
'''Ту́рк''' (өөрөөр '''түрк'''<ref>Тайлбар: түрк — турктэй адил үг. түрк нь турк дуудлагыг монголтой ижилсүүлсэн хэлбэр.</ref>, '''түрэг'''<ref>Тайлбар: түрэг — турктэй адил үг. түрэг нь кирил монголоор хэвшсэн монгол хэлбэр.</ref>) — [[Турк улс]]ын үндсэн хүн ам болсон бөгөөд [[түрэг угсаатан|түрэг угсаатны]] хамгийн том хэсэг, 66-70 сая хүнтэй '''[[үндэстэн]]'''. Төрөлх [[турк хэл]] нь [[алтай хэлний язгуур|алтай язгуурын]] [[түрэг хэлний бүлэг|түрэг салбарын]] огуз бүлэгт хамаардаг.
==Эх сурвалж==
 
{{reflist}}
[[Зураг:Sultan_Ahmed_Mosque_Istanbul_Turkey_retouched.jpg|thumb|1616 онд баригдсан Хөх сүм]]
{{Алтай язгуурын хэлтэнд хамаарах}}
== Газар нутаг ==
Туркууд [[Турк орон]] даяар тархан суусан. [[Кипр]] улс, ялангуяа [[Умар Кипр]]т олноор байна. Мөн [[Гүрж]], [[Балканы хойг]], [[Левант]], [[Умар Африк]]ийн нутгаар эртнээс суурьшсан. Харин [[Европ]], [[Америк тив]]д сүүлд очжээ.
 
== Хүн ам ==
Дэлхий даяар 66-70 сая турк хүн байна. [[Турк]] улсын хүн амын 70—75%-ийг бүрдүүлсэн 55–60 сая, [[Кипр]] улсын хүн амын тал хувийг шахуу бүрдүүлсэн [[Умар Кипр]]т суугаа 300 мянгыг юун түрүүн дурдаж болно.
 
Балканы хойг дахь [[Болгар]]т 600 мянга, [[Грек]]т 130 мянга, [[Македон]]д 80 мянга, [[Босни-Херцеговин]]д 50 мянга.
 
Ойрх Дорнодын [[Сири]]д 750 мянга, [[Алжир]]т 600 мянга, [[Тунис]]т 500 мянга, [[Ирак]]т 500 мянга бий.
 
Европын [[Герман]]д 3 сая, [[Франц]]ад 500 мянга, [[Их Британи]]д 500 мянга, [[Нидерланд]]ад 400 мянга.
 
== Шашин шүтлэг ==
Турк үндэстэн 99% [[лал]]ын шашинтай. Үндсэндээ [[лал|суннит]] дэгийг барьдаг.
 
== Хэл бичиг ==
Турк хэлийг эрдэмтэд [[алтай хэлний язгуур|алтай]] язгуурын [[түрэг хэлний бүлэг|түрэг]] төрлийн хэл гээд [[азербайжан хэл|азербайжан]], [[туркмен хэл|туркмен]], [[гагауз хэл|гагауз]]ын хамтаар огуз (баруун өмнөд) бүлэгт харьяалуулжээ. [[Араб үсэг|Араб үсгээр]] бичиж байснаа 1928 онд [[латин үсэг|латин үсгээр]] сольсон.
 
==Зүүлт, тайлбар ==
{{лавлах холбоос}}
 
[[Ангилал:Түрк үндэстэн| ]]
{{Түрэг угсаатан}}