"Усан боомт"-ны өөр хувилбарууд

|-
! scope="row" | Эрчим хүч үйлдвэрлэх
| [[Усны эрчим хүч]] бол дэлхий дээрх эрчим хүчний нэг гол үүсвэр юм. Олон улс орон эрчим хү үйлдвэрлэх зорилгоор гол мөрөн дээрээ боомт болон усан цахилгаан станцуудыг барьсан байдаг. Жишээлбэл, [[Өмнөд америк]] дахь Парана гол дээр баригдсан [[Итайпу боомт]] нь 14 [[Ватт|ГВт]] эрчим хүч үйлдвэрлэх ба [[Парагвай]] улсын эрчим хүчний 93%-ийг, [[Бразил]] улсын эрчим хүчний 20%-ийг дангаараа хангаж байна.
| [[Hydroelectric power]] is a major source of electricity in the world. Many countries that have rivers with adequate water flow, that can be dammed for power generation purposes. For example, the [[Itaipu Dam]] on the [[Paraná River]] in [[South America]] generates 14 [[Watt|GW]] and supplied 93% of the energy consumed by [[Paraguay]] and 20% of that consumed by [[Brazil]] as of 2005.
|-
! scope="row" | Ус хангамж
| Дэлхий дээр олон хот суурин гадаргын усыг хуримтлуулж унд ахуй, үйлдвэрлэлдээ хэрэглэж байна. [[Лондон]] хот – Тамес голоос, [[Честер]] хот Дее голоос гэх мэт. Эдгээр нь бага түрэлтэт боомтууд мөн ус халиагуураар бий болсон гадаргын усны эх үүсвэртэй хотууд юм. Харин их хэрэглээтэй тохиолдолд томоохон боомт бүхий усан санг хэрэглэх ба үүний жишээ нь каскад усан сангийн [[Клаервен]] боомт юм.
| Many urban areas of the world are supplied with water abstracted from rivers pent up behind low dams or weirs. Examples include [[London]] – with water from the [[River Thames]] and [[Chester]] with water taken from the [[River Dee, Wales|River Dee]]. Other major sources include deep upland reservoirs contained by high dams across deep valleys such as the [[Claerwen]] series of dams and reservoirs.
|-
! scope="row" | усны эх үүсвэр / усжуулалт, услалтын систем
| Dams[[хөдөө areаж oftenахуй|Хөдөө usedаж toахуй]] controlялангуяа and[[усжуулалт]]ын stabilizeзорилгоор waterэрт ''flow'',үеэс oftenголын forурсацыг [[agriculture|agricultural]]тохируулах purposesбоомт andбарьж [[irrigation]]ашиглаж ирсэн байдаг.<ref>{{cite web|title=The Impact of Agricultural Development on Aquatic Systems and its Effect on the Epidemiology of Schistosomes in Rhodesia|quote=Recently, agricultural development has concentrated on soil and water conservation and resulted in the construction of a multitude of dams of various capacities which tend to stabilize water flow in rivers and provide a significant amount of permanent and stable bodies of water.|work=The careless technology : ecology and international development |format=|<!-- unused_data=/Chapter%208A%20-%20The%20Careless%20Technology.pdf -->|editor1= M. Taghi Farvar|editor2=John P. Milton|author=C. J. Shiff|OCLC=315029|publisher=Natural History Press|date=1972|pages=102-108}}</ref> OthersБусад suchтохиолдолд asболох theусны [[Bergтүвшин Strait]]тохируулах damзорилгоор canбоомт helpбарьж toашигладаг. stabilizeЖишээ orнь restore[[Арал theтэнгис]]ийн waterусны ''levels''түвшинг ofтохируулж inlandбайхаар lakesБерг andСтрайт seas,боомтыг inбарьж thisашиглаж case the [[Aral Sea]]байна.<ref>{{cite web |title=Kazakhstan|work=Land and Water Development Division|year=1998|quote=construction of a dam (Berg Strait) to stabilize and increase the level of the northern part of the Aral Sea.}}</ref>
|-
! scope="row" | Үерээс хамгаалах
| Dams such as theВэбстерийн [[BlackwaterХар Damус боомт]] ofболон [[Webster, New Hampshire|WebsterНью-Хэмпшир]], дахь [[NewДельта Hampshireажил]]лагаанууд andнь theүерийн [[Delta Works]]аюулаас areхамгаалах createdзорилготой withбоомт floodболон controlдалангийн inажлууд mindюм.<ref>{{cite web|url=http://www.nae.usace.army.mil/recreati/bwd/bwdfc.htm|title=Blackwater Dam|work=US Army Corps of Engineers|quote=The principal objective of the dam and reservoir is to protect downstream communities}}</ref>
|-
! scope="row" | Орчны нөхөн сэргээлт
| Боомтууд (эсвэл [[далан]]гууд) нь хүний хэрэглээнд үндэслэн газар нутгийг сэргээн засварлахад хэрэглэгдэж ба зарим бүс нутгшийг усанд автуулах, заримыг нь уснаас хамгаалах гэх мэт олон үүрэгтэй хийгдэнэ.
| Dams (often called [[Dike (construction)|dykes]] or [[levee]]s in this context) are used to prevent ingress of water to an area that would otherwise be submerged, allowing its [[Land reclamation|reclamation]] for human use.
|-
! scope="row" | Ус хуваарилах
| Ердийн жижиг боомтууд нь усжуулалт, ус хангамж, эрчим хүчинд ус хуваарилах үүрэгтэй баригдах ба өөр ямар нэгэн илүүдэл функ буюу зорилго байдаггүй. Заримдаа, хуваарилах боомт нь ус ихтэй бүс газраас ус багатай газарлуу ус шилжүүлэх эсвэл нэг усан сангаас нөгөө усан санд ус шилжүүлэх үүрэгтэйгээр баригдана. Харах: [[Хуваарилах боомт]].
| A typically small dam used to divert water for irrigation, power generation, or other uses, with usually no other function. Occasionally, they are used to divert water to another drainage or reservoir to increase flow there and improve water use in that particular area. See: [[diversion dam]].
|-
! scope="row" | Усан зам
| Боомт нь гүн ихтэй усан сан үүсгэх учир тэнд усан тээвэр хөгжих ба голын доод ба дээд хашицад тусгай шлюз гэж нэрлэгдэх усан онгоц шилжүүлэх барилгын тусламжтайгаар шилжүүлнэ. Томоохон голууд дээр баригдах боомтууд нь ихэвчлэн шлюзтэй баригдах ба дээд хашицад усан замаар их зам туулах боломжийг бий болгодог. Мөн гүехэн гол дээр цувраа боомтууд барьж усан онгоц хөвөх явах боломж бүхий гүнийг үүсгэн усан тээврийг хийж болдог.
| Dams create deep reservoirs and can also vary the flow of water downstream. This can in return affect upstream and downstream [[Navigability|navigation]] by altering the river's depth. Deeper water increases or creates freedom of movement for water vessels. Large dams can serve this purpose but most often [[weir]]s and [[canal lock|locks]] are used.
|-
! scope="row" | Амралт ба спорт, усан орчны үзэсгэлэн
| Боомт нь дээрх маш олон шалтгаанаар хэрэглэгдэхээс гадна зарим тохиолдолд хавсрага хэрэглээнүүд гарч ирдэг. Зарим хүмүүсийн гоо зүйн сонирхол болон амралт сувилалын шалтгаанаар боомт бүхий усан сантай газар амралт, аялалын бүсийг бий болгодог. Усан сангийн эргэн тойрон ногоон мод, өвсөөр ихэнхдээ хучигдсан зөөлөн дулаан уур амьсгалтай, эрчим хүчтэй байх учир хүмүүсийн амрах дуртай газруудаар сонгогддог. Мөн нууранд загас үржүүлэх гэх мэт усан орчны баялагуудыг бүтээж болно.
| Dams built for any of the above purposes may find themselves displaced by time of their original uses. Nevertheless the local community may have come to enjoy the reservoir for recreational and aesthetic reasons. Often the reservoir will be placid and surrounded by greenery, and convey to visitors a natural sense of rest and relaxation.
|}
 
SomeДээрхи ofзорилгууд theseнь purposesөөр areөөрийн conflictingшалгуур, andшаардлагуудтай theбайх damучир operatorбүгдийг needsнь toхослуулсан makeбоомт dynamicбүхий tradeoffs.усан сан Forховор exampleбайна. powerУсны generationэрчим andхүчний waterзориулалттай supplyбоомт wouldаль keepболох theих reservoirус highхуримтлуулж whereasих floodэрчим preventionхүч wouldгаргахыг keepзорьдог itбол low.усан тээврийн Manyзориулалттай damsбоомт inнь areasаль whereболох precipitationусны fluctuatesтүвшинг inтогтмол anбайлгахыг annualэрмэлздэг. cycleОрчин willүед alsoбоомтын seeменежмент, theусан reservoirсангийн fluctuate annually in an attempt to balance these difference purposes.оновчлол, ажиллагааны Damтөлөвлөгөө managementнь becomesаж aахуй complexэрхлэгчдийн exerciseгол amongstасуудал competingболж stakeholdersбайна.<ref>{{cite web|title=Lake Diefenbaker Reservoir Operati ons Context and Objectives|url=https://www.wsask.ca/Global/Lakes%20and%20Rivers/Dams%20and%20Reservoirs/Operating%20Plans/Developing%20an%20Operating%20Plan%20for%20Lake%20Diefenbaker/DiefenbakerReservoirOperationsContextandObjectives.pdf|publisher=Saskatchewan Watershed Authority|accessdate=27 June 2013}}</ref>
 
=== Байрлал буюу хөндлүүр ===