"Жайнизм"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
МЭӨ 550 оны үед Дорнод Энэтхэгт Буддизмын дотор хөгжиж гарсан бөгөөд Хиндуизмаас түүхэн улбаатай.
Шашин болоод филисофийн жайнизм сургаалийн үндэс нь орчлон ертөнцөөс тасарч аливаа амьд биетэд муу зүйл учруулахгүй байхыг сургадаг байна. Жайнийн лам нар самбай авч явдаг нь ус уухдаа заавал шүүж ууддаг ба санамсаргүйгээр амьд биет ууж магадгүй гэж тэр гэнэ. Мөн жижиг шүүр барьж явдаг ба урдах замаа шүүрдэж явдаг ба өчүүхэн жижиг амьтдыг гишгэхээс болгоомжилж байгаа гэнэ. Өдгөө Энэтхэг болоод дэлхий даяар 8 сая жайнийн үзэлтнүүд амьдардаг юм байна.
Жайнизм Хиндүгийн хойд нас, үйлийн үрийн (шийтгэл), ахимса, эс хүчирхийллийг чухалчлах үзэл санааг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. Дагагсад нь бас даяанч амьдралаар бясалгаж байв. Үүнээс гадна, жейнизм хиндуизмаас ялгагдсан нь үүнийг бишрэн дагагч нар хорвоо ертөнц эхлэл төгсгөлгүй мөнхөд оршиж байдаг гэж итгэж байсных юм. Жейнизмд сэтгэл, биеийн уян хатан хүлээс гэж тооцогддог ба бяцхан шоргоолжийг бас оруулаад ямар ч хэлбэрт орох чадвартай, шашин хүслийг мөнхрөлийн төгсгөлгүй хүч, мэдлэгийг агуулдаг гэж номлодог. Төгсгөлгүй мэдлэг сэтгэлийг хүний хэлбэрт дахин төрөх боломж олгож, энэ нь үхэх төрөхийн хүрднээс чөлөөлөгдөх бололцоог олгоно. Дээр нь сүйтгэгч үйлийн үр (шийтгэл) сэтгэлд үйлчлэл үзүүлдэг гэж тооцогддог, харин сүйтгэгч бус үйлийн үр физик биенд нөлөөлнө. Сөрөг үйлийн үрээс чөлөөлөгдсөнөөр сэтгэл “төгс тогтнолд” буцан ирдэг бөгөөд үүнийг бас бурханлиг гэж заншсан.
Жайнүүд шашны баяр ариун гэгээн өдрүүдээр мацаг барих нь нийтлэг байв. Жайнизмд Хиндугийн адил кастын системийг эрхэмлэн, нийгмийн нэг давхрагаас нөгөө рүү шилжихийг хатуу хориглон эсэргүүцэж цаашилбал анги давхрагын харилцаа холбоог ч үгүйсгэдэг байв. Зөрчсөн хүнийг гадуурхан дээрэлхэж , гэр бүлээр нь жигшин зэвүүцэж, хамгийн бохир, заваан гэсэн аждуудыг хийлгэдэг.
Жайнизм- хүний дотоод ертөнц, оюун санааны хөгжилд маш том үүрэг гүйцэтгэдэг. Жайнүүд орчлон ертөнцийн арчилгаа тордолтыг (амьд) бурхан хариуцдаг гэдэгт итгэдэггүй. Хорвоо, ертөнц бол байгалийн хуулийр хувирч өөрчлөгддөг хэмээн үздэг байна. Жайнүүд нь амьдарч буй газраасаа (дэлхийгээс) өөр нэг хорвоо ертөнц байдаг гэдэгт итгэдэг. Жайнизм нь юмс үзэгдлийн талаар өргөн цар хүрээтэй авч үздэг байна. Энэ нь хүн төрөлхтөнд дэлхий дээр оршин тогтнож буй бүх юмс үзэгдлийг хүндэтгэх бөгөөд үндсэн таван гол зарчмыг баримталдаг байна. Жайнүүд гэгээрээлд хүрэх хамгийн гол зам нь ЧӨЛӨӨЛӨЛТ гэж үздэг байна. Үүнийг “МАХАВРАТИЯ” гэж нэрлэдэг. Үүний утга нь гайхамшигт сахил санваар юм.
Үүнд:
* • АХИМСА (хүчирхийллийн эсрэг) - хүчирхийллийн аргыг хэрэглэхээс татгалзах учир нь хүмүүст гай зовлон дагуулахгүй гэж үздэг байна. Энэ нь сахил санваарын суурь нь болж өгдөг юм. Энэ нь дотроо санаатай ба санаатай бус гэмт хэрэг хамгийн бага хийсэн, санаатай бус гэмт хэрэг нь зарим тохиолдолд хийхээс өөр аргагүй байдалд байсан байж болно. Энэ нь ихэнхдээ бусдад хүндэтгэл үзүүлэх гэж хэлж болно.
13

edits