"Монгол хэлний бүлэг"-ны өөр хувилбарууд

no edit summary
'''Монгол хэлний бүлэг''' гэдэг нь [[Монголын тал хээр|Монголын тал хээрээр]] ([[Монгол улс]] болон [[Хятад|Хятадын]] [[Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон]]) төвлөрөн [[Еврази|Евразийн]] эх газарт оршин суух үндэстнүүдийн нэг гарвал бүхий хэлнүүдийн нийтлэг нэр. Эдгээр хэлнүүд [[дүрэм]], [[үг]], [[авиа]] зэрэг талаар нягт холбоотой бөгөөд эдгээр хэлээр ярилцагчдыг '''монгол хэлтнүүд''' гэж нэрлэх нь ч бий.
 
Энэ бүлгийн хэлнүүд нь [[эгшиг зохицох ёс]], үгийн төгсгөлд нөхцөл, дагавар залгаж утга бүрэлдүүлдэг зэрэг чанараараа [[Түрэг хэлний бүлэг]] болон [[Тунгус хэлний бүлэг|Тунгус хэлний бүлэгтэй]]тэй тун төстэй учраас эдгээрийг ерөнхийд нь [[Алтай хэлний бүлэг|Алтай хэлний бүлэгтязгуур]]т багтаадаг.
 
== Тархалт ==
*: [[Оросын Холбооны Улс|Оросын]] [[Бүгд Найрамдах Буриад Улс|Буриадын Бүгд Найрамдах Улс]] орчим амьдрах Буриадууд
* [[Монгол хэл]]
*: [[Монгол Улс]] болон [[Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон]],[[Цинхай муж|Цинхай мужийн]]ийн нэг хэсэг болон Шинжааны умард хэсгээр оршин суух [[монгол үндэстэн|Монголчууд]]
* [[Тунсян хэл]]
*: Хятадын [[Ганьсу муж|Ганьсу мужийн]] [[Тунсян үндэстэн|Тунсянууд]]
[[13-р зуун|13-р зууны]] сүүлийн хагаст Чингис хааны ач [[Хубилай хаан|Хубилайн]] зарлигаар [[шарын шашны]] мяндагтан [[Пагва лам]] [[Төвд бичиг|Төвд үсэгт]] үндэслэн [[Дөрвөлжин бичиг]] зохион [[Юань гүрэн]] даяар хэрэглэж байсан ч түүний уналттай цуг мартагджээ. Өдгөө өвөр Монголд хэрэглэгддэг [[монгол бичиг]] нь Чингис хааны үеэс хойш хэрэглэж ирсэн [[Уйгуржин бичиг]] болно.
 
[[17-р зуун|17-р зуун]]д Ойрадын Зая Бандида Ойрад аялгад тохируулан Монгол бичгийг өөрчилж, [[Тод бичиг|Тод үсгийг]] бүтээн Ойрадын бичиг үсгийн соёлыг үндэслэжээ. Энэ нь одоо ч Хятадын баруун хэсгээр байх Ойрад гарвалын Монголчуудын дунд хэрэглэгдсээр буй. Халимагууд ч мөн энэ үсгийг хэрэглэж байсан боловч [[Орос хэл|Орос хэлэнд]]энд хэрэглэгдэх [[Кирилл бичиг]] дээр 6 үсэг нэмсэн цагаан толгой болон [[зөв бичгийн дүрэм]] [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ-ын]] үеэс хэрэглэх болжээ. Мөн одоогийн Халимаг хэлэнд Орос хэлний үг ихээр орж ирсэн тул ярианы хэл нь төстэй Ойрад аялгаас бичгийн хэл нь маш ихээр ялгаатай болжээ.
 
[[Буриад хэл]] болон Монгол улсын Халх Монгол хэл нь мөн ЗХУ-ын нөлөөгөөр Кирилл бичигт үндэслэсэн зөв бичгийн дүрэмтэй болсон бөгөөд Буриад хэл нь 36, Монгол хэл нь 35 үсэгтэй.
 
Дээр тусгаарлагдсан хэлнүүд хэмээн ангилсан хэлнүүд нь өөрийн бичиг үсэггүй бөгөөд [[Латин үсэг|Латин үсгийн]] [[цагаан толгой|цагаан толгойг]]г ашиглан бичдэг болсон байна.
 
{{Алтай хэлний бүлэгязгуур}}
 
[[categoryАнгилал:Монгол хэлний бүлэг| ]]
 
[[an:Luengas mongols]]